Alternatif para politikası stratejileri ve enflasyon hedefleme stratejisi:Türkiye örneği

Enflasyon 1970'lerde ciddi bir sorun olarak dünya gündemine geldikten sonra fiyat istikrarı para politikalarının öncelikli hedefi haline gelmiştir. Para politikası uygulamaları sosyal ve ekonomik şartlara ve merkez bankalarının konumlarına göre ülkeden ülkeye farklılıklar göstermesine rağmen, fiyat istikrarı nihai hedef olmadaki kritik önemini korumuştur. 1970'lerin ikinci yarısına gelindiğinde birçok ülke faiz oranı ve döviz kuru hedeflemesini bırakmış, bunun yerine parasal büyüklükleri öne çıkarmışlardır. Parasal hedeflemenin başarılı olabilmesi, hedeflenen parasal büyüklükler ile enflasyon arasında uzun dönemli ve istikrarlı bir ilişkinin varlığına bağlı olmaktadır. Kısaca para talebinin istikrarlı olması gerekmektedir. 1990'lardan sonra, parasal hedefleme ve döviz kuru hedeflemelerinin enflasyonu önlemede başarısız olmasından sonra yeni bir strateji olarak enflasyon hedeflemesine geçilmiştir. Döviz kuru ve parasal büyüklüklerin ara hedef olarak kullanılmasının fiyat istikrarını sağlamada başarısız olması, alternatif bir para politikası stratejisi olarak enflasyon hedeflemesi stratejisini ortaya çıkarmıştır. Enflasyon hedeflemesi stratejisi, parasal büyüklükler ve/veya döviz kuru gibi ara hedefler yerine doğrudan doğruya enflasyonun hedeflenmesini içeren bir para politikası stratejisidir. Bu stratejiye göre, para otoriteleri para politikasını önceden ilan edilmiş ve orta vadeli sayısal bir enflasyon hedefini gerçekleştirmek için uygulanmalıdır. Şeffaflık ve hesap verme de enflasyon hedeflemesinin çok önemli bileşenleridir. Enflasyon hedefleme stratejisine geçilebilmesi , bazı ön koşulların yerine getirilmesine bağlıdır. Söz konusu ön koşullar; merkez bankasının bağımsız olması, para politikasının birincil amacının fiyat istikrarı olması, mali baskınlığın olmaması, istikrarlı mali sistem ve gelişmiş mali piyasaların olmasıdır. 2 Bu bağlamda çalışmanın amacı, para politikasının amaç ve araçları teorik olarak tanımlandıktan; alternatif para politikası stratejileri olan, döviz kuru hedeflemesi, parasal hedefleme, faiz oranı hedefleme ve nominal gelir hedefleme stratejilerinin tanımları yapılıp, avantaj ve dezavantajları sıralandıktan sonra çalışmanın asıl konusu olan enflasyon hedefleme stratejisini ayrıntılı bir şekilde incelemektir. Ayrıca 2002-2005 yılları arasında Türkiye'de uygulanan örtük enflasyon hedeflemesi sonucunda, 2006 yılında açık (doğrudan) enflasyon hedefleme stratejisine geçen Türkiye'nin bu para politikası sonucunda fiyat istikrarı konusunda geldiği son noktayı değerlendirmektir.