Alüminyum sıcak dövme prosesinde dövme sıcaklığı ve ısıl işlem parametrelerinin mikroyapı ve mekanik özelliklere etkisinin incelenmesi

Alüminyum alaşımları, hafif yapıları, iyi işlenebilirlik özellikleri ve korozyona karşı dirençleri nedeniyle sanayide geniş bir kullanım alanına sahiptir. Bu malzemeler başta otomotiv, havacılık-uzay, ulaşım, elektronik ve imalat sanayii olmak üzere birçok sektörde yaygın olarak kullanılmaktadır. Elektroliz prosesiyle ingot (külçe) halinde üretilen alüminyum alaşımları, kullanım alanlarına göre çeşitli üretim teknikleriyle istenilen şekillere dönüştürülmektedir. Bu teknikler genel olarak ekstrüzyon, döküm, dövme, haddeleme ve yarı katı formda şekillendirme olmak üzere beş temel başlık altında toplanmaktadır. Özellikle dövme işlemi, alüminyum malzemelerde mekanik özelliklerin ve yorulma dayanımının iyileştirilmesinde en etkili yöntemlerden biri olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, 6082 alüminyum alaşımının sıcak dövme prosesi sırasında uygulanan farklı dövme sıcaklıkları ve sonrasında gerçekleştirilen ısıl işlem parametrelerinin, malzemenin mikroyapısı ve mekanik özellikleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Deneysel çalışmalarda iki farklı dövme sıcaklığında (150℃ ve 450℃) AA6082 alaşımı dövülmüş ve sonrasında sabit bir sıcaklıkta (530℃) üç farklı süre (60 dk, 90 dk ve 120 dk) boyunca çözeltiye alınmıştır. Daha sonrasında numuneler 180 ℃ sıcaklıkta 8 saat boyunca yapay yaşlandırma işlemine tabi tutulmuştur. Elde edilen ürünlerden alınan çekme testi numuneleri ile malzemelerin mekanik özellikleri incelenmiş, sertlik değerleri ve mikroyapı görüntüleri analiz edilmiştir. Ayrıca, dövme prosesinde ilk hammadde üretim yönteminin (ekstrüzyon, yatay döküm ve dikey döküm) dövme prosesi sonrasında malzemelerin mekanik özellikleri ve tane boyutlarına olan etkileri de araştırılmıştır. Yapılan çalışmalar neticesinde 150 °C'de dövülen ve T6 tipi ısıl işleme tabi tutulan numunelerin optimum mikroyapı ve mekanik özellikleri sergilediği belirlenmiştir.