Alzheimer hastalarında hastalığın evresine göre yutma performansı ile yutmaya bağlı yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Alzheimer Hastalığı (AH) için belirlenmiş genel evreler ve belirtiler söz konusu olsa da hastalığın prognozuna ve bireysel değişkenlere bağlı olarak hastalık şiddeti farklılık gösterebilmektedir. Hastalığın her ne kadar ileri evresinde çiğneme, beslenme sorunları ve disfaji eşlik ettiği belirtilsede diğer evrelerde de bunlara ilişkin güçlüklerle karşılaşmak mümkün olabilmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı Alzheimer hastalarının bildirdiği yakınmalar ile yutma performanslarını referans alarak hastalığın farklı evrelerindeki olası disfaji, malnütrisyon ve yutmaya bağlı yaşam kalitesi profilleri ortaya koymaktır. Çalışmaya nöroloji uzmanı tarafından DSM-V kriterlerine göre 65 yaş ve üstü Alzheimer hastaları dahil edilmiştir. Alzheimer hastalarına Yutma Yaşam Kalitesi Anketi (SWALL-QOL), Yeme Değerlendirme Aracı (EAT-10), Tekrarlayan Tükürük Yutma Testi (TTYT), Mini Nütrisyonel Değerlendirme Testi Kısa Form (MNA-SF), Disfaji Handikap İndeksi (DHİ) uygulanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS (IBM SPSS Statistics 25) paket program kullanılarak yapılmıştır. CDR skoru ile ölçek puan toplamları arasında korelasyon analizi yapılmıştır. CDR Skoru ile EAT-10 ve DHİ puanı arasında istatistiksel açıdan yüksek düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişki vardır (r=0,816; p=0.000, r=0,819; p=0.000). CDR skoru arttıkça EAT-10 ve DHİ puanı da artmaktadır. SWAL-QQL, TTYT, ZSYT ve MNA-SF puanları ile CDR skorları arasında istatistiksel açıdan yüksek düzeyde negatif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır (r=-0,800; p=0,000, r=-0,786; p=0,000, r=-0,728; p=0,000, r=-0,783; p=0,000). Bu sonuçlar Alzheimer hastalarında hafif evreden itibaren kapsamlı yutma değerlendirmelerinin yapılmasının ve buna uygun beslenme müdahalelerinin uygulanmasının disfajik bireylerde gıda alımını, yeme uyumunu ve genel beslenme durumunu iyileştirerek yaşam kalitesini olumlu yönde artırabileceğini vurgulamaktadır.