Anadolu`da Antik Çağ şehir planları

Özet  Antik Ça 'da kent (polis), içinde bulundu u bütün alana hâkim küçük bir   devletti. Bu devletin özünü ?¡ehir devleti? adı verilen, co rafi bütünlü ü olan ba ımsız bir merkez olu¡turuyordu. Bu tezin kapsamında ehir kavramının ¡ olu¡umu, ehir planlamacılı ının geli¡imi ve Anadolu antik ehirlerinin planları¡ ¡incelenmi¡tir. Anadolu dı¡ındaki kentlerden örnekler verilerek benzerlikler vefarklılıklar vurgulanmaya çalı¡ılmı¡tır.Tezin ilk bölümünde ara¡tırmanın amacı kapsamı ve çalı¡ma yöntemi anlatılmaktadır. Antik ça da ehir planının geli¡imi temel bir süreklilik gösterse¡de birçok Hellen ehri oldukça yava¡ geli¡mi¡ti. Bu bölümde ayrıca Hellen tarihi¡dönemleri içerisinde kent planlamasının seyri incelenmi¡tir. Roma döneminin antik ça kent planlamasına katkısı ara¡tırılmı¡ ve kentsel altyapı anlatılmı¡tır.¢  ehir planlama biçimi ve tekni i uygarlık düzeyinin de göstergesidir. Hellenkenti planlamasındaki uzun ve kompleks süreç bu tezin ikinci bölümünde yeralan Anadolu ehir örnekleri ile verilmeye çalı¡ılmı¡tır. Bu ehir örnekleriyle¡ ¡Hellen toplumsal ya¡ayı¡ı ve tarihsel geli¡im süreci yansıtılmı¡tır. Anadolu ehir ¡ plancılı ı bölümündeki ehirler bölgelere ayrılarak incelenmi¡tir. Çalı¡manın¡  ana amaçlarından biri olan Antik ça da Anadolu ehir planlarının incelenmesi¡ve düzenli bir dökümünün yapılması bu bölümde gerçekle¡tirilmi¡tir. Üçüncüve son bölümde Anadolu dı¡ı ehirlerinden örnekler verilmi¡ ve bu örnekler¡planları belirgin olan kentlerden seçilmeye çalı¡ılmı¡tır. Tez çalı¡masının anakaynakları E.J. Owens'a ait olan ?Yunan ve Roma Dünyasında Kent? ve R.E. Wycherley'in ?Antik Ça da Kentler Nasıl Kuruldu?? adlı kitaplarıdır. Bu iki kitapta Hellen kentinin biçimini ve belirli ö elerin kent içindeki konumunu tanımlamı¡tır. Çalı¡manın ana kaynaklarından bir di eri de Hellen kentiningeli¡imi konusunda belirgin saptamalarda bulunan F. Haverfield'in ?AncientTown - Planning? adlı yayınıdır. Haverfield'in 1913 tarihli bu çalı¡ması güncel bir kaynak sayılmamakla birlikte içeri i bu tezin amacıyla paraleldir. Tezin di er bölümlerinde, ehir planları anlatılırken çe¡itli kaynaklara ba¡vurulmu¡¡  ve Antik ça Anadolu ehir plancılı ının uygarlık tarihindeki öneminin altı¡çizilmi¡tir.