Anadolu gelişimsel zihin kuramı ölçeğinin geliştirilmesi: tipik gelişen ve işitme kayıplı çocuklarda psikometrik özelliklerinin belirlenmesi

Etkileşimlerle dolu günlük yaşam, insanların diğer zihinlerde neler olup bittiğini anlama kapasitesi olan zihin kuramı becerisinin kullanılmasıyla anlam kazanmaktadır. Araştırmacılar bu becerilerin nasıl işlediğini anlamak ve değerlendirmek için çeşitli formatlarda zihin kuramını ölçme araçları geliştirmişlerdir. Bu ihtiyacı karşılamak için Anadolu Gelişimsel Zihin Kuramı Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik kanıtlarının belirlenmesi amacıyla mevcut araştırma gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar 4-8 (48-107 ay) yaş aralığındaki çocuklardan oluşmaktadır (N = 1019). Pilot uygulamada (n = 48), birinci (n = 539) ve ikinci (n = 270) aşamalarda tipik gelişen çocuklar, üçüncü aşamada (n = 162) işitme kayıplı çocuklar yer almıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda istek anlayışı, kanı anlayışı ve örtük yapılar olmak üzere üç faktörlü bir yapı belirlenmiştir. İkinci ve üçüncü aşamalarda doğrulayıcı faktör analizleri yapılmış ve faktör yapısının doğrulandığı görülmüştür. Analizler ve hesaplamalar sonucunda, Anadolu Gelişimsel Zihin Kuramı Ölçeği'nin 4-8 yaş aralığındaki çocukların zihin kuramı becerilerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabileceği belirlenmiştir. Ölçeğin kuramsal temele uygun olduğu, diğer zihin kuramı ölçeklerine göre geçerlik ve güvenirliğinin daha güçlü olduğu görülmektedir. Kullanışlılık açısından bakıldığında, dijital bir ölçek olması ve buna bağlı olarak puanlamanın tam anlamıyla güvenilir şekilde veri kaybı olmadan yapılabilmesi ölçeğin avantajlı yönleri olarak kabul edilmektedir. İşitme kayıplı çocuklarda ölçeğin geçerlik ve güvenirliğinin kanıtlanmış olması ölçeğin kullanım alanını genişletmektedir.