Anadolu körfaresinin (Nannospalax xanthodon, 2n= 52 Sitotipi: RODENTIA) dağılım ve demografik özelliklerinin incelemesi

Populasyonların dağılım ve demografi çalışmaları, tür ekolojisini daha iyi anlamak için önemli veriler sağlamaktadır. Biyolojileri hakkında fazla bilgimiz olmayan memeli türlerinden biri olan Anadolu körfareleri sadece Türkiye sınırları içerisinde 30'dan fazla kromozomal varyasyona sahiptir. Anadolu'daki habitat çeşitliliği ile ilişkili görünen bu türün biyolojisi de merak uyandıran bir çeşitlilik potansiyeli barındırmaktadır. Yapmış olduğumuz çalışma ile Anadolu körfareleri olarak bilinen Nannospalax xanthodon'un demografik, dağılım ve dispersal özellikleri incelenmiştir. 2019 ve 2020 yılları Mayıs ve Temmuz ayları arasında, Bolu-Gerede ilçesindeki 300x600 m boyutlarında tarıma kapalı bir araziden yapılan çalışmada ilk yıl 44 adet ikinci yıl ise 29 birey yakalanıp yakalanmış, elektronik markalama yöntemi ile etiketlenmiş ve doku alımı işleminden sonra yuvalarına geri bırakılmıştır. Bireyler yavru, genç ve ergin olarak gruplandırılmış, sadece genç ve ergin bireylere ait demografik veriler değerlendirilmiştir. İlk örneklem sezonunda markalanan toplam 43 genç ve ergin bireyden 10 tanesi bir sonraki yıl tekrar yakalanırken daha önce diğer markalanmış olan diğer bireylere rastlanmamıştır. Eşey oranlarının her iki örneklem sezonunda da dişiler lehine olduğu belirlenmiştir. Üreme davranışı dişi bireylerde genellikle iki yaşından itibaren görülmektedir. Körfarelerin dağılımları anne yuvasından, haziran ayının sonlarında başlayıp temmuz ortalarında sona erer. Populasyon içerisinde bireylerin hareketi veya birbirlerine göre konumlarının değişmesi erkek bireylerde daha fazla yüksek olup dişilerde ise daha durağandır. 2019 yılı örnekleminde çalışma alanında bulunmadığı halde ikinci sezon çalışma alanının dışından gelen ergin erkek bireylere rastlanmıştır. Bireylerin birbirlerine konumları tekdüze olup yoğunluk dekar başına ilk örneklem sezonunda 2,4 ve ikinci örneklem sezonunda ise 2,1 birey olarak bulunmuştur. Populasyona ait Kullanmış olduğumuz 8 adet mikrosatellit markörlerden ancak 5 tanesi yeterli miktarda polimorfizm ortaya çıkarmış ve alellerin Hardy-Weinberg dengesinde olmadıkları bulmuştur. Yeterli derecede polimorfik markörlerin bulunmaması nedeniyle ebeveynlik testleri gibi detaylı bir akrabalık ilişkisi incelemesi yapılamasa da mikrosatelit markörlere dayalı hesaplanan iki farklı akrabalık ilişkisi katsayısının hesaplanmasıyla ( ve ) bireylerin akrabalık düzeyleri hakkında kabaca bir fikir edinmiş bulunmaktayız.