Anadolu Selçuklu Devleti zamanında Doğu ve Güneydoğu Anadolu ticaret şehirleri

Büyük Selçuklular, 1040 Dandanakan Savaşı'nda Gaznelileri yenerek, devletlerinin temellerini attıktan sonra fetih politikalarına devam etmiştir. Sultan Alp Aslan'ın 1071 Malazgirt Savaşı'nda Bizans İmparatorluğunu ağır yenilgiye uğratarak Anadolu'nun kapılarını Türklere açmasıyla birlikte Anadolu'da sultana bağlı kalmak şartıyla birçok Türk beylikleri kurulmuştur. Selçuklu hanedanı ailesinden olan Kutalmışoğlu Süleyman Şah, Türkiye Selçukluları devletinin temellerini 1078'de İznik'te atmıştır. Anadolu'da askeri ve siyasi mücadeleler sonucu siyasi birliği sağlayan Türkiye Selçukluları, savaşlardan dolayı ekonominin durma noktasına geldiği Anadolu'da, ekonominin kalkınması için çalışmalar başlatmıştı. Ticareti canlandırmak için yabancı tüccarları teşvik edici kararlar almıştı. Ticaretin kesintiye uğramaması ve tüccarların mağdur olmaması için Akdeniz ve Karadeniz liman şehirlerinin fetihleri gerçekleştirilmiştir. Anadolu'nun coğrafi olarak önemli ticaret yollarının geçiş noktasında olması ve şehirlerinin çoğu da daha önceden ticaret yolları üzerinde kurulması nedeniyle Selçuklular dönemi bu şehirlerden bazıları büyük ticaret merkezi haline gelmiş ve iktisadi olarak gelişmiştir. Türkiye Selçukluları zamanında Doğu ve Güneydoğu Anadolu şehirlerinden geçen ticaret yolları, bölgedeki şehirlerin ticari ve ekonomik olarak kalkınmasını sağlamıştır. Ticaret yolları üzerinde bulunan önemli merkezlerde uluslararası pazarlar kurularak dünyanın dört bir tarafından gelen tüccarlar bu pazarlarda buluşurdu. Ayrıca ahilerin de etkisiyle şehirlerde kurulan meslek örgütleri şehirlerin ekonomik olarak kalkınmasına katkı sağlamıştır. Anadolu'nun iklim şartlarından dolayı tarım ve hayvancılığa elverişli olması ticaret ile beraber sanayi, tarım, hayvancılık ve madencilikte bölge şehirlerinin ekonomik olarak gelişmesine katkı sağlamıştır. Sivas, Erzurum, Erzincan, Diyarbekir, Mardin, Düneysir, Malatya, Urfa ve Harput gibi şehirler Türkiye Selçukluları zamanında doğu bölgesinin en büyük ticaret merkezlerindendi.