Anadolulu bir kilise babası: Nazianzuslu Gregory

Nazianzuslu Gregory'nin düsünceleri ve yasamı merkezinde Teslis inancının olusum asamalarını inceleyen bu çalısma, aynı zamanda MS. IV. yüzyıla ısık tutmayı da hedeflemektedir. Zira Hıristiyanlık bu yüzyılda, Grek felsefesi ve kültürü ile yogun bir etkilesime girmis ve bir teolojinin vazgeçilmez ögeleri olan inanç beyanları, doktrinler ve terminoloji gibi unsurları üretmistir. Bu verimli dönem, Hıristiyan inanç sisteminin merkez doktrinini yani Teslis inancını büyük ölçüde son sekline kavusturmustur. Gregory bu inancın sekillendirilmesinde ve bilhassa Kutsal Ruh'un Teslis'e dahil edilmesinde önemli bir rol oynamıstır. O, znik Konsili'nde kabul edilen ögretiyi stanbul Konsili'ne kadar tasıyan zincirin bir halkasıdır. stanbul Piskoposlugu'nda bulunan ve kısa süreligine de olsa stanbul Konsili'ne baskanlık eden Gregory, Hıristiyanlıgın bugüne kadar gelen klasik ögretisini ilan eden konsil kararları için güçlü bir zemin hazırlamıstır. Yaklasık iki yıllık bu süre zarfında ortodoks Hıristiyan ögretisini Apollinariusçular ve Eunomiusçular gibi heretik gruplar karsısında savunmustur. Gregory, hem dogu hem de batı Hıristiyanlıgı tarafından önemli bulunmasına ragmen daha çok dogu Hıristiyanlıgı üzerinde etkili olmustur. O, mistik teolojisi, asketik yasam egilimi, imgesel ve apophatik (tenzihi) üslubu ile Ortodoks düsüncesini temellendirmistir. Ayrıca Bizans dünyasının önemli edebi figürleri arasında sayılmıstır. Arastırmamız Gregory'nin, düsünceleri ve yasamı ile Hıristiyanlık tarihinin çok önemli bir dönemi olan IV. yüzyıla ısık tutmus ve V. yüzyılın tartısma konularına da zemin hazırlamıs oldugunu ortaya konmaktadır.