Analitik hiyerarşi sureci ve enerji santralı seçimi problemine uygulanması

123 ÖZET Çok kriterli karar alma yöntemlerinden olan Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS), Thomas L. SAATY tarafından geliştirilmiş, sağlam bir teorik altyapısı olan bir karar alma yöntemidir. Yöntem karar sürecine sayılabilir, somut kriterlerin yanında sayılamayan, soyut nitelikteki kriterleri de dahil edebilmektedir. AHS grup kararlarında da kullanılabilen bir yöntemdir. AHS yönteminde, karşılaşılan bir problem yapısı önce küçük parçalara, bileşenlerine ayrılır. Bileşenler kendi özelliklerine göre gruplanır ve aralarındaki ilişkiler dikkate alınarak hiyerarşik bir yapı oluşturulur. Bu yapının en üst seviyesinde bir hedef, onun altındaki seviyelerde kriterler ve alt kriterler, ve nihayet en alt seviyede de, karar alma eylemi sonucunda seçim yapılacak alternatifler bulunur. Yöntem genel olarak şu şekilde işler: Hiyerarşinin bir düzeyindeki elemanlar, bir üst seviyelerinde bulunan kriterlere göre ikili olarak karşılaştırılırlar. Karşılaştırma sonunda elde edilen veriler bir matrise yerleştirilir ve öz vektör metoduyla elemanların ilgili kritere göre ağırlıkları, yani öncelik değerleri hesaplanır. Bu işlem hiyerarşi boyunca tüm seviyelerde yapılır. Hangi alternatifin seçileceği, alternatiflerin bileşik göreceli önceliklerinin hesaplanmasıyla bulunur. AHS yöntemi ile çeşitli alanlarda uygulamalar yapılmış ve başarılı sonuçlar alınmıştır. ExpertChoice yazılımı ile AHS daha geniş alanlarda kullanım olanağı bulmuş ve bu sayede problemlerin çözüm süreleri oldukça kısalmıştır. Türkiye gelişmekte olan bir ülke olduğundan enerjiye olan talebi hızla artmaktadır. Bu yüzden artan talebini karşılamak için yeni enerji santrallarının kurulması gerekmektedir. Bu çalışmada, enerji santralı seçimi problemi ele alınmış ve AHS yöntemini kullanan ExpertChoice yazılımı ile problem çözülmeye çalışılmıştır.