Analyse du syntagme nominal de la langue adyghé - une langue du Caucase du nord-ouest

Bu tez, Adiğe dilinin, başka bir deyişle Çerkes dilinin, batı diyalektlerinde ad diziminin sözdizimsel analizini konu edinmiştir. Araştırmalarımızın odak noktası olan bu diyalektler Abzeh, Çemguy, Bjeduğ ve Şapsığ diyalektleridir. Bu diyalektlerin her biri Kuzey Kafkasya'nın belirli bölgelerinde yaşayan ve aynı isimle anılan Çerkes kabilelerinde konuşulur. 1864 yılındaki sürgün sonrasında farklı bölgelerde yaşamak zorunda kalan Çerkesler, gittikleri yerlerde kendi kabilelerinin dillerini korumaya özen göstermiş olsalar da yerleşilen yeni bölgelerdeki halklar tek bir kabilenin üyesi olmadıkları için, diasporadaki Çerkeslerin yoğun yaşadığı bölgelerde nüfus olarak daha üstün olan kabilelerin dili ağır basmaktadır. Genellikle bu diyalektlerde eğitim ve öğretim mümkün olmadığı için diyalektler bölgelere göre farklılık göstermekle beraber, temelde aynıdır. Diyalektlerin birbirlerinden ayrıldıkları noktalar ses ve telaffuz düzeyinde kalmaktadır. Bu sebepten dolayı bu diyalektlerden herhangi ikisini konuşan herhangi iki kişinin birbirini anlamasını engelleyecek düzeyde bir farklılık söz konusu değildir. Çalışmalarımızda göz önünde bulundurduğumuz dilbilim teorisi André MARTINET'in geliştirdiği işlevsel teoridir (Théorie de la linguistique fonctionnelle). Bu anlamda esas göz önünde tuttuğumuz prensip, karşıtlık ve tutarlılık prensipleridir (Principe d'opposition et principe de pertinence). Tezimizin konusu bu dildeki ad diziminin incelenmesi olduğundan araştırmamızın odak noktası ad dizimini oluşturan biçimbirimler, başka bir deyişle en küçük anlamlı dilsel birim ve bu ögelerin birbirleri ile olan ilişkileridir. Bu ilişkilerin incelenmesinde belirtme prensibi esas alınmakla kalmayıp, bu ögeleri belirten çoğul ekleri, durum ekleri, bağlaçlar vb. de aynı prensip doğrultusunda incelenmiştir. Bu incelemeler, farklı diyalektleri konuşan, farklı yaş gruplarına mensup dört farklı kişinin yaptığı Türkçe-Adigece çeviriler üzerinden yapılmıştır.