On dokuzuncu yüzyıl İngiliz edebiyatında çılgın bilim adamı anlatılarının incelenmesi

Edebiyat en eski çağlardan beri bilim ve teknolojiyle iç içe olmuştur. Bu etkileşimin ürünlerinden biri de, bilimsel bilginin içinde barındırdığı potansiyel kötülüğü sembolize eden kurgusal çılgın bilim adamı figürüdür. Bu figür İngiltere'de ondokuzuncu yüzyılda ortaya çıkmış olmasına rağmen, kökenlerine önceki çağların edebiyatında rastlanmaktadır. Doğayı manipüle etme ve ölümsüzlüğün formülünü bulmayı hedefleyen çalışmalarından ötürü simyacılar yüzyıllar boyunca edebi eserlerin antagonistleri olmuşlardır. Erken modern çağdan sonra, deney yapmaya yoğunlaşan doğa araştırmacıları da edebiyatta yer almaya başlamış, fakat deneyleri simyacılarınki gibi sonuçsuz görüldüğü için onlar gibi alay konusu olmuşlardır. Ondokuzuncu yüzyılda yeni bilim dalları ve teknolojilerle birlikte yeni kaygılar ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlisi bilgi ediminde ve uygulamasında çok ileri gidip bilim ile din (veya etik) arasındaki dengeyi bozma endişesidir. Bilimsel bilgi arttıkça ve bilim adamı daha tehlikeli bir figüre dönüştükçe, ondokuzuncu yüzyıl İngiliz yazarları kötü simyacı veya doğa araştırmacısı anlatılarının bazı özelliklerini ödünç alıp modern bir çılgın bilim adamı figürü yaratarak kendi çağlarının kaygılarını edebiyatta yansıtmışlardır. Bu bilgiler ışığında, bu tez Mary Shelley'nin Frankenstein, veya Modern Prometheus (1818), Robert Louis Stevenson'ın Dr. Jekyll ve Mr. Hyde'ın Tuhaf Vakası (1886), H.G. Wells'in Doctor Moreau'nun Adası (1896) ve Görünmez Adam (1897) romanlarını uzun bir tarihi olan çılgın bilim adamı anlatılarının öncü metinleri olarak inceler. Bu romanlar iki çerçevede incelenebilir: ilk olarak, Aydınlanma Çağı öncesi (Ortaçağ ve Rönesans dönemi) bilim ve edebiyatından, ikinci olarak da bilimsel devrim sonrası (geç-onsekizinci yüzyıl ve ondokuzuncu yüzyılın tamamı) olaylardan etkilenmişlerdir. Sonuç olarak bu tezin tartışması, ondokuzuncu-yüzyıl çılgın bilim adamının kötü simyacı figürünün bir yeniden yorumu olmakla birlikte asıl önemli özelliğinin çok fazla bilgi ve doğayı manipüle etme gücünün bir felaketle sonuçlanacağı korkusunu yansıtan ebedi arketipin modern ve seküler versiyonu olduğudur.