Rus dış enerji politikasının analizi

Sovyetler Birliği ve Soğuk Savaşın 1990'ların başında sona ermesinin ardından, uluslararası sistem ?Birleşik Devletlerin Tek kutuplu Hegemonyası? dediğimiz bir başka sisteme dönüşmüştür. Yeni bir devlet olan Rusya Federasyonu, uzun sure sosyalist olan bir devletten 1991 yılında liberal ve demokratik bir devlet olarak ortaya çıkmıştır. Daha sonra, Rusya Federasyonu'nun geleceğini ve güç kapasitesini inceleyebilmek için uluslar arası ortamda yeni sorular yükselmeye başlamıştır. Rusya Federasyonu'nun bağımsızlığının ilanından beri 20 yıl geçmiştir ve bu süre içerisinde Moskova pek çok sorunla mücadele ettiği gibi pek çok da öncelikleri konusunda başarı sağlamıştır. Rusya Federasyonu'nun kapalı ekonomiden liberal ekonomiye geçiş sürecinin başlamasıyla birlikte, Rus ekonomisinin en önemli belirleyicisinin enerji kaynakları ve üretiminin olacağı anlaşılmıştır. Bu nedenle, kaçınılmaz olarak ?enerji kavramı? Rusya'nın hem silahı hem de savunmasız yanı olarak ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda Rusya ?Dış Enerji Politikası? olarak adlandırılan yeni bir çeşit diplomasi oluşturmuştur;?Dış enerji politikasının stratejik amacı, Rusya'nın enerji potansiyelini dünya pazarlarına tam olarak entegre olabilmesi için maksimum etkin derecede kullanmak, onun üzerine pozisyonları arttırmak ve ulusal ekonomi için en yüksek ihtimalli karı kazanmaktır.?Bu çalışmada Rusya'nın enerji ayrıcalığını sert ya da yumuşak bir güç yolu olarak kullanıp kullanmadığının analizi amaçlanmaktadır. Rusya'nın petrol ve gaz rezervleri, boru hatları, ana şirketleri ve strateji dokümanlarının çerçevesi çizildikten sonra, Rus dış enerji politikasının araştırmasını yapmak amacıyla Rusya'nın enerji bağlantıları olan iki yön, Doğu ve Batı son on yıla bakılarak analiz edilmiştir. Buna ilave olarak, Rusya'nın ulusal çıkarına yada bölgesel stratejisine karşı bir tehlike hissettiği taktirde enerji silahını kullanabileceği gözlemlenmiştir. Fakat Rusya, Almanya ve Türkiye gibi büyük pazarı olan ülkelere direkt giden arzı kendi taleplerini gerçekleştirmek için kesmemiştir. Bundan başka, Rusya'nın eski Varşova Paktı ve SSCB devletlerine karşı enerji silahını kullandığı pek çok örnek mevcuttur. Son olarak, Rus analitik dokümanlarına göre Rus ekonomisi uzun dönemde enerji ihracatına bağımlı kalmaya devam edecektir. Dolayısıyla, Rusya'nın kendi dış enerji politikası doğrultusunda ihtiyaç haline enerji ayrıcalığını kullanmasının devam etmesi beklenmektedir.