Kökeni itibarıyla özgür fiil (Actio libera in causa) kuramının ceza sorumluluğu, kusur ilkesi ve iradi eylem kavramları ile ilişkili olarak teorik, felsefi ve uygulamalı hukuk açısından analizi

Kökeni İtibarıyla Özgür Fiil "Actio Libera in Causa", ceza sorumluluğu bakımından önemli tartışmalar içeren konulardan biridir. Failin hukuka aykırı fiili işleme nedeninin, kendi önceki kusurlu fiili ile –cezalandırılabilirliğin koşullarından biri olan- kusur yeteneğini ortadan kaldırması olduğu durumlarda; Kökeni İtibarıyla Özgür Fiil kuramı, kusurluluğun faile isnat edilebilmesi ve hukuka aykırı fiilinden kendisinin sorumlu tutulabilmesi amaçlarına hizmet eden bir düşünsel yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Eski dönemlerden bu yana, ceza sorumluluğunun belirlenme esasları değişmiş ve gelişmiştir. Modern ceza hukuku, bireyin özgür iradesine dayanan tercihlerini ve eylemlerini ceza sorumluluğunun esası olarak kabul eder. Özgür iradenin varlığının yansıması olan kusur yeteneği, en basit tabiriyle, ayırt etme gücü ve bireyin kendi fiili üzerinde kontrol kabiliyetini ifade eder. Kusur yeteneğinin geçici olarak kaybedilmesi veya zedelenmesi durumunlarında, bireylerin cezalandırılıp cezalandırılmadığı koşullar ve ne şekilde cezalandırılacakları soruları, klasik felsefede özellikle ahlaki ve dini sorumluluğun isnadı üzerine tartışılırdı. Günümüzde ise ceza hukuku alanında da tartışılagelmektedir. Bu soruların çözümü için gelişen ve yaygın bir uygulama alanı bulan Kökeni İtibarıyla Özgür Fiil kuramının gerek teorik olarak tanımlanması, gerek felsefi olarak temellendirilmesi ve gerekse uygulanması önemli zorluklar oluşturmaktadır. İş bu tezin ana amacı Kökeni İtibarıyla Özgür Fiil kuramına ilişkin bu zorlukları açıklamak ve bu zorluklara çözüm aramaktır. Ayrıca, teknolojik ve tıbbi gelişmeler doğrultusunda ceza sorumluluğu ve geçici sebepler bakımından karşılaşılabilecek durumlar öngörülecek ve incelenecektir.