Türkiye'de fiskal kısıtlama politikasının kentsel dayanıklılık üzerindeki etkisinin analizi

Kentsel dayanıklılık, kentsel ekonomilerin ekonomik krizler, politika değişiklikleri, doğal afetler ve sosyo-politik kesintiler dahil olmak üzere dış ve iç şokları absorbe etme, bunlara yanıt verme ve bunlardan kurtulma yeteneği olarak tanımlanır. Mali krizler sırasında, hükümetler genellikle hükümetin vergileri artırması veya kamu harcamalarını azaltması gibi yöntemleri içeren en kapsamlı politika yanıtlarından biri olan mali kemer sıkma politikaları yoluyla ekonomiyi istikrara kavuşturmaya çalışır. Ancak, bu tür politikaların gelişmekte olan ülkelerdeki sosyo-ekonomik etkisi henüz araştırılmamıştır. Bu nedenle, bu araştırmanın amacı Türkiye'nin mali kemer sıkma politikasını ve bölgesel kentsel dayanıklılık için potansiyel etkilerini ampirik olarak analiz etmektir. Çoğu literatür ağırlıklı olarak mali politikaların makro düzeydeki etkilerini araştırırken, bu araştırma 2008 ile 2024 yılları arasında Türkiye'nin 81 ilinde kentsel dayanıklılık ve mali kemer sıkma hakkındaki verileri kullanarak bölge çapında karşılaştırmalı bir araştırma yürütmektedir. Temel Bileşen Analizi (PCA) ile kentsel dayanıklılık endeksi, üç boyutta 14 kapsamlı gösterge kullanılarak geliştirilmiştir; ekonomik, sosyal ve altyapısal olarak analizin kentsel uyum ve mali baskılar arasındaki ilişkinin daha ayrıntılı bir yorumunu sunmasına olanak tanır. Ayrıca, kentsel dayanıklılıktaki mekansal farklılıkları görselleştirmek ve yorumlamak için R programı aracılığıyla gelişmiş haritalama tekniği kullanıldı. Panel VAR analizi, zaman içinde dinamik politika etkilerini yakalamayı amaçladığı için bu analizin bir diğer önemli bileşenidir; sabit etkiler tahmini ise mali kemer sıkma ile kentsel dayanıklılık arasındaki ilişkiyi yakalar.Çalışma, mali kemer sıkmanın kamusal kalkınma projelerine yapılan yatırımları azaltarak yerel büyümeyi sınırladığını ortaya koymaktadır. Bu, bölgesel kentsel dayanıklılığı tehdit ederek daha zayıf ekonomiler üzerindeki etkileri zayıflatır ve mekansal eşitsizlikleri daha da kötüleştirir. Çalışma, politika yapıcıların eşitlikçi kentsel kalkınmayı teşvik etmek için kapsayıcı mali stratejiler geliştirmeleri gerektiğini öne sürmektedir. Sürdürülebilir kentsel ekonomilerin bir parçası olarak mali kemer sıkma için gerçek dünya politika değerlendirmeleri ve çıkarımları sağlar. Anahtar Kelimeler: Kentsel Dayanıklılık, Mali Sıkı Tedbirler, Türkiye'nin Mali Politikası.