Anayasa değişikliğinin televizyon haberlerinde çerçevelenmesi üzerine bir çalışma: Örnek olay 16 Nisan 2017 referandumu

Anayasa değişikliği veya yasalarla ilgili çeşitli düzenlemeleri kapsayan referandum süreçlerinde halkın bilgilendirilmesi, siyasi tarafların olduğu kadar medyanın da sorumluluğu altındadır. Referanduma giden süreçte özellikle haber medyası, siyasal ve toplumsal aktörler tarafından üretilen politik mesajları haber aracılığıyla ileterek seçmen kitlesinin siyasi kararlarında belirleyici rol oynamaktadır. Haberlerin izleyiciye akta-rılmadan, siyasi-ekonomik-çıkar ilişkileri içinde değişikliğe uğrayarak sunulması özellikle seçim dönemlerinde bilgiye, 'hakikate' ulaşılacak bir mecra olarak haber medyasının sorgulanması gerektiği gerçekliğini ortaya çıkarmaktadır. Haber medyasının gerçekliği seçip düzenleme mekanizması, belirli konuların öne çıkarılması, önemli hale getirilmesi ve konuya dair nasıl düşünüleceğinin belirlenmesiyle işlev kazanmaktadır. Bireylerin herhangi bir olay veya konuyu algılamaları ve bakış açılarını belirlemelerine neden olan bu mekanizma 'çerçeveleme' kuramıyla açıklanmaktadır. Bu nedenle çalışmanın teorik temelini, haberi sosyal alan gibi verili ve değişmez bir yapıdan öte, devamlı yeniden üretilen, dinamik bir olgu olarak ele alan 'çerçeveleme' kuramı oluşturmaktadır. Buradan hareketle, 16 Nisan 2017 Anayasa değişikliği referandumunda televizyon haberlerinin nasıl çerçevelendikleri ve bu çerçevelerin oluşmasını sağlayan televizyon kanallarının hangi siyasi inanç ve politikalara destek verdiğini ortaya çıkarmak bu araştırmanın amacıdır. Çalışmada, ulusal çapta yayın yapan özel kanallardan ATV ve Halk TV ile kamu-sal yayın yapan TRT 1 kanallarının, 16 Nisan 2017 Anayasa değişikliği referandumun-dan önceki 6-15 Nisan 2017 tarihleri arasındaki 10 günlük Ana Haber Bültenleri, haber çerçeveleme yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmada sonucunda, siyasal iktidarın söy-lemleriyle şekillenen 'muhayyel bir öteki' tanımlamaya yönelik oluşturulan 'Terörize Edilmiş Hayırcılar' çerçevesi, ana muhalefet tarafından yaygınlaştırılan, referandumda 'evet' çıkması halinde 'müdahaleci gelecek tahayyülünü' vurgulayan 'Tek Adam Rejimi' çerçevesi ve yine muhalefetin açıklamaları ile şekillenen, muhafazakar-milliyetçi seçmenin 'evet' kararında tedirginliğe neden olacak 'Eyalet Meselesi' çerçevelerinin haber anlatısını şekillendirdiği ortaya çıkmıştır.