Anayasa yargısında pilot karar usulü

İnsan haklarının, devletlerin iç hukuk sorunu olarak kabul görülmesinden ziyade uluslararası hukukun bir konusu haline gelmesi II. Dünya Savaşı'nın sonrasına rastlamaktadır. İnsan haklarını koruma ve geliştirme amacı doğrultusunda hem devletler hem de uluslararası ve bölgesel kuruluşlar çeşitli faaliyetlerde bulunmuştur. Günümüzde bu amaçla kurulmuş olan AİHM, insan hakları korumasında etkililiği kabul edilmiş yargısal mekanizmaların başında gelir. AİHM'nin Türkiye'deki yansıması olan AYM de hak temelli inceleme yapan bir yargı mercidir. Gün geçtikçe gelişen ve büyüyen toplumların hak arama ihtiyaçlarının da büyümesi, bireylerin hak arama mekanizmaları konusunda bilinçlenmesi ve bu mahkemelerin hak ihlallerini gidermedeki olumlu etkisi gibi sebepler insan hakları mahkemelerinin iş yükünün oldukça artmasına neden olmuştur. İş yüküne çözüm olarak geliştirilen, köklü bir sorunun tespitini ve bu sorundan kaynaklanan benzer başvuruların ertelenmesini sağlayan pilot karar usulü her iki mahkeme bünyesinde hem teorik hem de pratik açıdan tartışmalara konu olmuştur. Bu çalışma pilot karar usulünün gelişimini ve işleyişini inceleyerek bu usulün insan hakları yargılamasındaki yerine ve işlevine ışık tutmayı amaçlamaktadır.