Ankara Çayı'na ait eski alüvyonların jeokimyasal ve izotopik özelliklerinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, Ankara Çayı'na ait eski alüvyonlarının jeokimyasal ve izotopik özelliklerinin araştırılmasıdır. Ankara Çayı'na ait eski alüvyon çökellerinin ana, iz ve nadir toprak element (NTE) içeriği belirlenmiş ve jeokimyasal anlamda litarenit olarak sınıflandırılmıştır. Eski alüvyon çökellerinin ortalama kimyasal alterasyon indeksi (KAİ), plajioklaz alterasyon indeksi (PAİ) ve bileşimsel değişim indeksi (BDİ) değerleri sırasıyla 58.6, 58.7 ve 1.58 olarak belirlenmiştir ve KAİ ile δ18O izotop değerleri arasında pozitif korelasyon söz konusudur. Eski alüvyal çökellerde basit sedimanter döngü tarihi mevcuttur ve dolayısıyla çökelin jeokimyasal bileşimi kaynak alanındaki materyal bileşimi tarafından kontrolündedir. Analiz edilen örneklerin87Sr/86Sr izotop değerleri üst kıtasal kabuğa göre tükenmiş iken, 143Nd/144Nd, δ18O izotop ve negatif ƐNd(0) değerleri kıtasal kabuk değerleri ile benzerlik göstermektedir. Eski alüvyon çökelleri Ni ve As gibi ağır metal içeriği bakımından önemli oranda, Pb, Cu, Zn, Co, Hg, Sb ve Bi gibi ağır metal içeriği bakımından ise az miktarda kirlenmiştir ve bu ağır metallerin, endüstriyel kökenli olduğu düşünülmektedir. Sonuç olarak; çalışma alanında muhtemelen yarı kurak-kurak iklim, zayıf-orta kimyasal ayrışma, zaman zaman yüksek tektonik aktivite ve yüksek erozyon olduğu, eski alüvyal çökellerin ortaç-felsik bileşimli kaynaktan malzeme aldığı ve kimyasal olarak olgun olmadığı, ayrıca sözkonusu çökellerin endüstriyel kaynaklı olarak kirlendiği ortaya konulmuştur.