Ankara Evren ilçesi ağzı

323 ÖZET Bu tez, Anakara'ya bağlı Evren ilçesinin kısa tarihi, etnik yapısı ve dil özellikleri ile ilgili bilgiler içermektedir. Ayrıca, tezin sonunda Evren ilçesinde kullanılan bazı kelimeleri ve kelimelerin anlamlarını içeren bir sözlük bulunmaktadır. Çalışmamızın giriş kısmında Evren ilçesi ile ilgili birtakım genel bilgiler bulunmaktadır. Ayrıca bu bölümde, Evren'in kuruluş tarihi, ilçeye Evren isminin veriliş nedeni, idari teşkilatlanması ve ilçeyle ilgili bazı istatistikti bilgiler vardır. Yine bu bölümde Evren ilçesinin etnik yapısı ile ilgili de bazı bilgiler verilmiştir.. Tezin ilk bölümünde Evren ilçesi ve köylerinden derlenen metinlerin incelenmesiyle ortaya konulmuş olan Evren ilçesi ağzının ses bilgisi özellikleri bulunmaktadır. Burada Evren ilçesi ağzında kullanılmakta olan ve yazı dilinden farklı olan ünlüler ve bunların özellikleri, Evren ilçesi ağzında bulunan uzun ünlüler ve bunların oluşma sebepleri, kısa ünlüler, ünlü uyumu, ünlü değişmeleri, ünlü düşmesi, ünlü türemesi ve bunların sebepleri ele alınmaktadır. Ayrıca ünsüzler konusunda da yazı dilinden farklı olarak Evren ilçesi ağzında kullanılan ünsüzlerin özellikleri ile ünsüz değişmeleri başlığı altında ünsüzlerin tonlulaşması, tonsuzlaşması, süreklileşmesi (sızıcılaşma, akıcılaşma), süreksizleşmesi, ünsüz benzeşmesi, ünsüz düşmesi, ünsüz türemesi, ünsüz ikizleşmesi, hece kaynaşması, ünsüz göçüşmesi ve vurgu gibi konular üzerinde durulmuştur. ikinci bölümde Evren ilçesi ağzının şekil bilgisi özellikleri örneklerle ele alınmıştır. Bu bölüm altı ana başlık altında incelenmiştir. İsimler, zamirler, sıfatlar, fiiller, zarflar ve edatlar. Sonuç bölümünde ise Evren ilçesi ağzının tespit ettiğimiz dil özellikleri maddeler hâlinde sıralanmıştır. Kaynakça bölümünde çalışma sırasında faydalanılan kaynakların künyeleri bulunmaktadır.324 Diğer bir bölümde ise Evren ilçesinin merkezinden ve çeşitli köylerinden derlenen ve bu tez çalışmasına kaynaklık eden metinler bulunmaktadır. Bu metinler elli altı kişi ile herhangi bir konu ile ilgili yapılmış görüşmelerden elde edilmiştir. Son bölümde ise yazı dilinde kullanılmayan veya yazı dilinde kullanılıp da çeşitli ses farklılıkları nedeniyle anlaşılmayan bazı kelimelerin anlamlarının verildiği bir sözlük bulunmaktadır.