Ankara İl Merkezi'nde birinci basamak sağlık kuruluşlarına başvuran 2 hafta-18 aylık bebebği olan annelerde postpartum depresyon sıklığı, etkileyen faktörler ve yaşam kalitesi

Bu tanımlayıcı çalısma 2 Ekim 2006 -19 Ekim 2006 tarihleri arasında Ankara ?l Merkezi'nde bulunan altı birinci basmak sağlık kurulusuna basvuran 2 hafta-18 aylık bebeği olan ve çalısmaya katılmayı kabul eden toplam 708 anne üzerinde yürütülmüstür. Çalısmanın amacı postpartum depresyon (PPD) sıklığını belirlemek, risk faktörleri ile PPD durumunun iliskisini belirlemek ve PPD' un annenin yasam kalitesi üzerine etkisini belirlemektir . ?ncelenenlere annenin tanımlayıcı özellikleri ve postpartum depresyon için risk faktörlerine yönelik anket formu; Eddinburgh Postpartum Depresyon Ölçeği (EPDÖ) ve WHOQOL-BREF Yasam Kalitesi Ölçeği uygulanmıstır. EPDÖ'den 13 puan ve üzerinde olanlarda ?PPD olduğu? kabul edilmistir. Arastırma verileri SPSS 15,0 istatistik paket programına aktarılarak analiz edilmistir. ?statistiksel analizlerde, ki-kare testi, lojistik regresyon analizi, pearson korelasyon testi, tek yönlü varyans analizi, bağımsız gruplarda t-testi ve lineer regresyon analizi kullanılmıstır. ?ncelenenlerin yas ortalaması yas ortalaması 27,06 ± 5,10, bebeklerinin yas 7,67±5,34 ay olup tümü evlidir. Arastırmaya katılanların EPDÖ puan ortalaması 6,44 ± 5,84; PPD sıklığı %15,0'dir. Annenin eğitim durumu, bebeğin 37 haftadan erken doğması, gebelikde ruhsal sorun, huzursuzluk endise ve hayatını etkileyebilecek bir stres yasamıs olmak, premenstrüel sinirlilik ve ruhsal çökkünlük, ailede depresyon öyküsü, geçirilmis depresyon öyküsü; esiyle iliskilerinin iyilik durumu, evlilikten memnuniyet düzeyi, bebeğinin evliliğini olumsuz etkilediğini düsünmek ve algılanan sağlık düzeyi PPD ile iliskili faktörler olarak belirlenmistir. ?ncelenenlerin WHOQOL-BREF genel puan ortalaması 60,18±9,99; fiziksel sağlık alanı (FSA) puan ortalaması 52,23 ±11,19; psikolojik sağlık alanı (PSA) puan ortalaması 62,70±12,08; sosyal iliskiler alanı (S?A) puan ortalaması 67,87±15,52; çevre alanı (ÇA) puan ortalaması 62,96±14,15'dir. EPDÖ puanı ile yasam kalitesi, algılanan sağlık ve WHOQOL-BREF bölüm puanlarının her biri arasında negatif yönlü iliski saptanmıstır (p<0,05). WHOQOL-BREF GP ortalaması PPD olanlarda olmayanlardan daha düsüktür (sırasıyla 61,29±8,81 ve 66,37±9,14) (p<0,05); FSA, PSA ve ÇA ortalamaları da daha düsüktür (p<0,05). Sonuç olarak, PPD oldukça yüksek sıklığa sahiptir ve annenin yasam kalitesini düsürmektedir. Birinci basamak hekimleri, hamile kadınla ilk karsılasan ve gebelik sırasında ya da doğumdan sonra bebek ve çocuk izlemleri sırasında onu haftalarca yakından izleyen hekim olduğundan kadının duygudurum değisikliklerini de yakından izlemeli ve risk faktörleri açısından da değerlendirmelidir. Böylece hem PPD'un erken tanısı hem de annenin yasam kalitesinin kötülesmesi önlenebilir.