Anlatı bilimi açısından roman - sinema etkileşimi ve bir uygulama: Anayurt Oteli

Sinema ortaya çıktığı andan itibaren diğer sanat dallarından, özellikle edebiyattan etkilenmiştir. Gerek dünya sinemasında gerekse Türk sinemasında birçok roman, öykü ve tiyatro yapıtı sinemaya uyarlanmıştır. Sinema-edebiyat ilişkisi sinema sanatının gelişmesiyle etkileşime dönüşmüştür. Özellikle 1950'lerde Fransız yazınında ortaya çıkan Yeni Roman akımı, romanın sinemasal anlatıma yakınlaştırılmasında doruk noktayı temsil etmektedir. Türk edebiyatında önemli bir yere sahip olan Yusuf Atılgan (1921-1989), az ama nitelikli eserler vermiş bir yazardır. Romanlarında daha çok iletişimsizlik, yalnızlık, yabancılaşma gibi modern bireyin sorunları ve bunların psikolojik yansımalarını işlemiştir. Anayurt Oteli, görselleştirme ve yeniden üretime açık, çağdaş anlatı teknikleriyle örülmüş bir romandır. Ayrıca bu yapıt, hem sinemanın romanı nasıl etkilediğini hem de romanın sinema filmine nasıl dönüştürüldüğünü incelemek için çok uygundur. Bu tezde, romanın sinemasal anlatıma nasıl yaklaştırıldığı, roman- sinema etkileşimi ve romanın filme nasıl dönüştürüldüğü ortaya konmaya çalışılmıştır. Anayurt Oteli romanı ve filmindeki anlatı teknikleri, anlatı zamanının düzeni, anlatı hızı, anlatıdaki tekrarlar, odaklanma, anlatıcı değişimleri incelenerek anlatı biliminin kuramsal yaklaşımından yararlanılmıştır. Gerard Genette'in Narrative Discourse (Anlatı Söylemi) adlı kitabı, bu tezdeki önemli kaynaklardan biri olmuş, "Sıra", "Süre", "Sıklık", "Kip" ve "Ses" şeklindeki alt bölümleme de bu kitaptan alınmıştır. Bu tezde, Yusuf Atılgan'ın Anayurt Oteli (1973) romanı ve Ömer Kavur'un aynı adla 1986 yılında sinemaya uyarladığı filmden hareket edilmiş, Anayurt Oteli'nin "sinema teknikleri" ni kullanan bir roman olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar sözcükler: Anlatı bilimi, roman, sinema, Anayurt Oteli m