Anne sütünde ilaç kalıntısı ve postpartum depresyon ilişkisi

Anne sütü yenidoğanın optimum büyümesi ve gelişmesi için gerekli olan tüm sıvı, enerji ve besin ögelerini karşılayan, biyoyararlılığı yüksek, sindirimi kolay doğal ve benzersiz bir besindir. Anneler tıbbi nedenli olduğu kadar, bilinmeyen kaynaklardan da ilaca maruz kalmaktadır. Postpartum depresyon (PPD) doğum sonrası görülen, bebek ve anne için ciddi sonuçları olabilen non-psikotik bir bozukluktur. Etiyolojisi tam olarak bilinmemektedir. Çalışmanın amacı anne sütünde ilaç kalıntısı varlığı ile anne-bebek özellikleri, emzirme problemleri ve postpartum depresyon ilişkisini incelemektir. Doğum sonrası 15 gün-4 aylar arasında 90 emziren anne ve bebeği çalışmaya alındı. Anne ile bebek boy ve kilo ölçümleri alınıp, anne-bebek özellikleri, ve bebek ağlama ve uyku özelliklerini içeren bilgi formu annelere sorularak dolduruldu ve anne sütü örneği alındı. Anne ve bebeklerinin ortalama yaşları sırası ile 31,5 ± 4,2 yıl, 57,8 ±18,1 gün idi. Anne sütü kalıntı analizi sonuçlarına göre % 30,0'ında antiinflamatuar ilaç kalıntısı saptandı ve bu vakaların tamamında tolfenamik asid vardı. Vakaların %94,4'ünde kinolon, %93,3'ünde beta-laktam, %31,1'inde aminoglikozit, %13,3'ünde polimiksin kalıntısına rastlandı. Aminoglikozit saptanan 28 vakanın 27'sinde spektinomisin kalıntısı görüldü. Annenin gebelik ya da laktasyon döneminde kullandığı ilaçların kalıntı analizine etkisi görülmedi. Anne sütünde antiinflamatuar ilaç kalıntısı saptanan annelerin doğum sonrası BMI değişimlerinin daha az olduğu görüldü. Bu durum, anne kronik hastalık varlığı, boyu, doğumda alınan kilo ve doğum BMI, sigara teması, doğum sonrası geçen süre, emzirilme şekli (tek başına, karışık beslenme) kontrol edildiğinde de devam ettiği görüldü (p=0,049). Anne sütünde anti-inflamatuar ilaç kalıntısı saptanan bebeklerde düşük doğum ağırlıklı doğum öyküsünün daha fazla olduğu görüldü (sırası ile %22,2, %4,8, p=0,011). Anne sütünde anti-inflamatuar ilaç kalıntısı saptanan annelerde diğer gruba göre daha fazla emzirme sorunu saptanmasına rağmen bu durum istatistiksel olarak önemli değildi (sırası ile %48,1, %28,1, p=0,073). Bebeğin ağlama ve uyku özellikleri anne sütü kalıntı saptanma durumuna göre farklılık göstermedi. Edinburg postpartum depresyon skoru anne sütünde ilaç kalıntısı saptanan ve saptanmayan grupta benzerdi. viii Çalışmamız anne sütünde öngörülemeyen ilaç kalıntılarının olduğunu ve bu durumun anne ve bebek antropometrik ölçümleri etkileyebileceğini göstermektedir. Bu konuda daha büyük katılımlı çalışmalar ile temas kaynaklarına yönelik çalışmalar gereklidir.