Annelik mitlerinde kadın kahramanın yolculuğu

Bu çalışma, anaerkil dönemden ataerkil döneme geçişle birlikte dönüşen klasik mitolojinin annelik mitlerinde Gaia – Rhea, Demeter - Persephone, Metis - Athena, Aphrodite - Eros - Psykhe, Klytemnestra - Elektra - Orestes, Medeia ve Atalanta karakterlerini Carl Gustav Jung'un kolektif bilinçdışının malzemeleri olarak nitelendirdiği arketip kavramı açısından değerlendirmeyi ve ele alınan mitlerde dişil figürlerin annelik temsillerini inceleyerek, Maureen Murdock'un kadın kahramanın yolculuğu şeması kapsamında ana karakterlerin bütünlük arayışını ve dönüşümlerini analiz etmeyi amaçlamıştır. Çalışmamızda, anaerkil toplumların izleri, kadın ve doğa arasındaki kutsal bağ ve bu bağın zamanla ataerkil sistem tarafından bastırılma biçimi ele alınmıştır. Anaerkil düzende kutsal ve yaratıcı bir figür olan kadın, yerleşik yaşam ve mülkiyet kavramlarının gelişimiyle birlikte ikincil konuma itilmiş, biyolojik işlevleri bahane edilerek sınırlandırılmış ve eril zihnin tahakkümüne maruz bırakılmıştır. Bu anlamda mitolojik kadın figürlerinin bu dönüşüm süreci, yalnızca toplumsal değil bireyin ruhsal katmanlarında da incelenmiştir. Seçtiğimiz mitsel anne figürleri Jung'un anne arketipi kavramı doğrultusunda hem besleyici hem de yıkıcı yönleriyle incelenirken, bu figürlerin yolculukları da Murdock'un kadın kahramanın içsel dönüşümünü merkeze koyan modeline göre kadın kimliğinin parçalanma, yabancılaşma, içe dönüş ve bütünleşme süreçleri temsil biçimleriyle ele alınmıştır. Çalışmamız, her bir karakterin anlatısında kadın kahramanın eril sistemle çatışmasını, içsel karanlıkla yüzleşmesini ve hem dişil hem eril yönleriyle barışarak bütünleşmesini irdelemektedir. Anahtar Kelimeler: Anaerkil Düzen, Arketip, Klasik Mitoloji, Kadın Kahramanın Yolculuğu, Kahramanın Yolculuğu