Antalya'nın bazı ilçelerinden toplanan Tuta absoluta Meyrick (Lepidoptera: Gelechiidae) popülasyonlarında Wolbachia sp.'nın real-time PCR ile tespiti

Domates güvesi, Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae) domatesin ekonomik açıdan önemli bir zararlısıdır. Bu zararlı, çok çeşitli eklembacaklılarda bulunan sitoplazmik olarak aktarılan Wolbachia bakterisini barındırmaktadır. Bu çalışmada, domates güvesinin farklı gelişim aşamalarındaki Wolbachia enfeksiyon dinamiklerini incelemek amacıyla kantitatif gerçek zamanlı PCR (qRT-PCR) testleri gerçekleştirilmiştir. qRT-PCR için Wolbachia ftsZ genini hedefleyen FAM etiketli TaqMan probu kullanılırken, konukçu gen miktarı normalizasyonu için Tuta absoluta Aktin genini hedefleyen HEX etiketli TaqMan probu kullanılmıştır. Larva örnekleri, 2021 yaz sezonunda Antalya'da yetiştirilen domates seralarından toplanmıştır. Bazı larva örnekleri laboratuvar koşullarında belirli bir yaşa kadar büyütülmüştür. Her yaşa özgü örneklerden total nükleik asit izolasyonu yapılmıştır, ardından optimizasyonu gerçekleştirilerek qRT-PCR testine tabi tutulmuştur. Her yaş evresine özgü en az 20 örnek test edilmiştir. Kantitatif olarak değişkenlik göstermekle birlikte, test edilen tüm domates güvesi örnekleri %100 Wolbachia enfeksiyonu göstermiştir. TaqMan probu yöntemi kullanılarak, zararlının gelişim aşamaları arasında Wolbachia yoğunluklarında önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Genel olarak, ilk larva aşaması en düşük Wolbachia sinyal seviyesini gösterirken, dördüncü larva gelişim aşamasına doğru sinyal seviyesi giderek artmıştır. Wolbachia miktarı, pupa evresinde larva evresine göre daha yüksek bulunmuş, ancak ergin evresinden biraz daha düşük seviyede tespit edilmiştir. Pupa evresinde 1, 3, 6 ve 9 günlük pupalar arasında herhangi bir fark bulunmamıştır. Benzer şekilde, Wolbachia miktarının 1, 3, 6 ve 9 günlük erginler arasında farklılık göstermediği gözlemlenmiştir. Antalya'nın farklı ilçelerinden toplanan dördüncü dönem larva örneklerinin Wolbachia yoğunlukları qRT-PCR ile analiz edilmiştir. Sonuç olarak en fazla Wolbachia yoğunluğu Kepez ilçesinde, en düşük ise Finike'de tespit edilmiştir. Larvaların farklı vücut bölgeleri incelendiğinde, Wolbachia yoğunluğunun en fazla abdomenin 3-6. segmentlerinde olduğu, bunu toraks segmentleri, baş ve abdomenin son segmentinin izlediği görülmüştür. Ergin döneminde ise en fazla Wolbachia yoğunluğu baş kısmında bulunmuş, bunu toraks segmentleri ve abdomen takip etmiştir. Kanatlar ve bacaklarda ise en düşük yoğunluk gözlemlenmiştir. Sonuçlar, zararlının gelişim evreleri ve vücut bölümleri arasında Wolbachia yoğunluğunda anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir. qRT-PCR analizi, konukçu-endosimbiyont dinamiği etkileşimi açısından etkinliği ve uygulanabilirliği bakımından değerlendirilmiştir.