Antalya'da yaşayan bireylerden sağlanan anne sütlerinde bazı klorlu hidrokarbon pestisit ve poliklorlanmış bifenillerin kalıntı düzeylerinin belirlenmesi

20.yüzyılda,zehirli kimyasalların üretim ve kullanımı hızlı bir şekilde artış gösterdi. Binlerce kimyasal çevreye yayıldı. Aralarında,Kalıcı Organik Klorlu Pestisitler(OCP) ve poliklorlanmış bifeniller (PCB'ler), Kalıcı Organik Kirleticiler'in (KOK) en önemli gruplarındandır ve bu bileşiklerin çoğu büyük miktarlarda kullanılmıştır yada kullanılmaya devam ediyor ve çevresel kalıcılıklarına bağlı olarak,biyoakümüle ve biomagnifike olabilmektedirler. Bu kimyasallara akut yada kronik maruziyet,geniş bir yan etki profiliyle ilişkilendirilebilir. OCP'ler 1940-1950'lerde büyük miktarlarda üretildi ve dünyadaki üretimi yıldan yıla artış gösterdi. Türkiye'de, OCP'ler 1945'de zararlılara karşı kullanılmaya başlandı. Bu kimyasallar özellikle 1960'lı ve 1970'li yıllarda,1983 yılındaki kullanımları kısıtlanana kadar büyük miktarlarda kullanıldı. OCP'lerin çeşitli dokulardaki kalıntı düzeyleri Türkiye'de 1976'dan bu yana belli zaman aralıklarında bölgesel araştırmalar yürütülerek izlenmeye çalışılmıştır. PCB'ler ticari olarak ilk kez 1929'da üretildi ve PCB'lerin çevredeki varlığı hakkındaki endişeler 1960'larda başladı. Biyoakümülasyon ve toksisite nedeniyle, bu kimyasalların çeşitli amaçlar için kullanımları 1970'lerin başlarından beri pek çok ülkede kısıtlandı yada yasaklandı. PCBler'in kapalı sistemlerde kullanımı Türkiye'de 1996'dan sonra kısıtlandı ve yasaklandı. Türkiye'de insanda ve çevrede PCB kontaminasyon düzeylerini gösteren çok sınırlı veri mevcutturBu çalışma Antalya şehrinden elde edilen anne sütü örneklerinde bazı OCP'lerin ve indicator PCB'lerin miktarlarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla,OCP ve PCB kontaminasyon düzeyleri Antalya'da en az 5 yıldır yaşayan sağlıklı bireylerden elde edilen 100 anne sütü örneğinde internal standart olarak aldrin ve GC-ECD analizi kullanılarak belirlendi.Değerler, alfa-BHC (0.001), beta-BHC (0.150 ? 0.492) gama-BHC (0.008 ? 0.023), HCB (0.039 ? 0.054), heptaklor epoksit (0.039 ? 0.054), p,p'-DDE (1.062 ? 0.689), ve p,p'-DDT (0.256 ? 0.348)(yağ:(ppm)) olarak saptandı. Yedi major kalıcı PCB konjenerinin düzeyleri PCB 28,52, 101, 118, 138, 153 and 180 için sırasıyla1147,96 ? 427.9, 722,58 ? 384, 565,94 ? 270.9, 1238,38 ? 715.9, 5712,22 ? 2293.7, 1136,4 ? 5503 ve 6675 ? 3149 pg\g yağ olarak ölçüldü. Antalya şehrinde yaşayan insanlarda OCP ve PCB kontaminasyonunu gösteren ulusal bir veri bulunmamaktadır. Bu çalışmanın sonuçları bu konudaki ilk verileri sağlamaktadır. Diğer açıdan, çalışmanın sonuçları Türkiye'de farklı kaynaklardaki PCB kontaminasyonu hakkında katkı sağlaması açısından önem taşımaktadır.