Anter kültürü yoluyla nematoda dayanıklı sivri, çarliston, dolma ve kapya biber saf hatlarının geliştirilmesi

Bu çalışma 2015-2016 yılları arasında, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü, Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Troya Tohum Üretim Araştırma ve Pazarlama Ticaret A.Ş. seraları ve doku kültürü labaratuvarlarında yürütülmüştür. Denemede, Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü'nde yürütülen çalışmalar sonucunda elde edilen üç adet nematoda dayanıklı N-8, N-6 ve N-269 nolu genitörler ile Troya Tohum Üretim Araştırma ve Pazarlama Ticaret A.Ş.'nin ıslah programında yer alan, meyve kalitesi yüksek ve agronomik özellikler iyi olan farklı tiplere (dolma, sivri, çarliston ve kaypa) ait ıslah hatlarının melezlenmesiyle elde edilen F1'lerde anter kültürü yoluyla saf hatlar elde edilmiştir. Besin ortamı olarak, MS+ 30 g/l sakaroz +%0,25 aktif kömür+15 mg/l AgNO3+4 mg/l NAA+ 0,5 mg/l BAP kullanılmıştır. Kültüre alınan anterler 35 gün sonra bitki büyüme düzenleyicisi içermeyen MS ortamlarına alınmıştır. Denemede embriyo oluşturan anter oranı, embriyo oranı, bitkiye dönüşen embriyo oranı, gelişen bitki oranı ve haploid bitki oranı değerleri kaydedilmiştir. Denemenin sonucunda; farklı parametrelerin genotiplere göre değiştiği gözlemlenmiştir. Genotipler arasında en yüksek embriyo verimi Nematoda dayanıklı x dolma melezi Z-tad 87 nolu genotipten elde edilmiştir. Nematoda dayanıklı x dolma, sivri, çarliston ve kapya tipi melezlemelerden ise en yüksek embriyo verimi dolma melezinden elde edilmiş, bunu kapya, çarliston ve sivri tipler takip etmiştir. Bitkiye dönüşen embriyo oranı, en fazla sivri biber tipi melezinde elde edilmiştir. En yüksek haploid bitki oranı ise kapya tipi melezinden elde edilmiş, bunu çarliston tipi izlemiştir. Sonuç olarak, denenen tüm genotipler anter kültürüne tepki vermiş ve değişen oranlarda embriyo ve haploid bitkiler elde edilmiştir. Yapılan çalışmada Me1, Me3, N ve Me7 dayanıklılık genlerine sahip olan üç adet homozigot saf hat elde edilmiştir. Ayrıca bir adet Me1 genine sahip saf hat elde edilmiştir. Elde edilen nematoda dayanıklı bu genotipler de ıslah çalışmalarında kullanılabilecektir.