Anterior nazal spinanın konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile morfometrik olarak değerlendirilmesi

Amaç: Anterior nazal spina (ANS), nazal kavite tabanının ön bölgesinde yer alan, maksillada orta hat üzerindeki kemik çıkıntısıdır. Bu çalışmanın amacı konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntülerinde ANS'nin morfolojik ve morfometrik özelliklerini belirlemek ve bu özelliklerin yaş ve cinsiyetle olan ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve yöntem: Bu çalışmada 01.07.2020-31.12.2023 tarihleri arasında başvuran hastalardan çeşitli endikasyonlar nedeniyle alınmış KIBT görüntüleri retrospektif olarak incelendi. Aksiyel ve sagital kesitlerde ANS'nin uzunluk, açı ve genişlik ölçümleri yapıldı. ANS'nin şekli aksiyel kesitlerde değerlendirildi ve düzensiz, üçgen, tek çubuk, çift çubuk olarak kaydedildi. Elde edilen veriler %5 anlamlılık seviyesinde istatistiksel olarak analiz edildi. Bulgular: Yaşları 18 ile 80 arasında değişen 561 kadın ve 418 erkek olmak üzere 979 hastaya ait KIBT görüntüleri değerlendirildi. Aksiyel ve sagital kesitlerde, ANS'nin ortalama uzunluğu sırasıyla 9.19±2.06 mm ve 5.56±1.86 mm, ortalama açısı ise sırasıyla 108.94±12.51° ve 70.14±16.26° olarak bulundu. ANS'nin ortalama genişliği 5.72±1.92 mm olarak belirlendi. Erkeklerin kadınlara göre daha uzun ANS'ye ve daha düşük ANS açısına sahip olduğu görüldü. Cinsiyete göre uzunluk ve açı değerlerinde anlamlı farklılık bulunurken (p<0.05) genişlikte anlamlı farklılık gözlenmedi (p=0.056). En yaygın görülen ANS şekli üçgen (n=534, %54.5)'di. Bunu sırasıyla çift çubuk (n=226, %23.1), tek çubuk (n=131, %13.4) ve düzensiz şekil (n=88, %9) izledi. ANS şeklinin cinsiyete göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlendi (p=0.037). ANS'nin uzunluk ve açı değerleri ile yaş arasında anlamlı korelasyon bulunmazken, ANS genişliği ile istatistiksel olarak anlamlı, zayıf ve pozitif yönde bir korelasyon bulundu. (r=0.063, p=0.047). Sonuç: ANS morfolojisinin bilinmesi diş hekimliği, tıp ve adli tıp uygulamalarında kritik öneme sahiptir. Elde ettiğimiz verilerin, cerrahi uygulamalarda, ortodontik tedavilerde, adli tıp uygulamalarında ve ileride yapılacak çalışmaların karşılaştırmalı analizinde faydalı olacağı kanısındayız.