Antropometrik özelliklerin düşük akımla anestezi uygulamasında desfluranın hedef alveolar konsantrasyona ulaşma süresine etkileri

Amaç: Düşük akım anestezisinde halen başlangıçta 4 L/dakika taze gaz akışı 10 dakika boyunca sürdürülmektedir. Gözlemlerimiz ise başlangıçtan itibaren 1 L/dakika taze gaz akışıyla kısa sürede yeterli desfluran alımının sağlanabildiği, ancak hastanın somatotipine (ektomorf, mezomorf, endomorf) göre farklı süreler gerektiği yönündedir. Somatotip akciğer kapasitesi ve supin pozisyondaki değişikliklerle yakın ilişkili olması nedeniyle incelemeye değerdir. Çalışmanın primer çıktısı somatotipe (ektomorf, mezomorf, endomorf) göre anestezi cihazının ekspiratuar kolundaki desfluran konsantrasyonunun hedeflenen değere ulaşma süresidir. Çalışmanın ikincil çıktısı somatotip ile hedef konsantrasyona ulaşma süresini tahmin edecek bir model geliştirilmesi ve doğruluğunun belirlenmesi; cinsiyet, yaş ve diğer antropometrik özellikler (boy, vücut ağırlığı, vücut kütle indeksi) ile sürenin ilişkisinin saptanması şeklinde belirlenmiştir. Materyal ve Metod: Etik Kurulu onayını (2022/11, 20.01.2022) takiben, elektif koşullarda genel anestezi ile cerrahi planlanan 18-75 yaş arasındaki hastalar çalışmaya alındı. Kalp debisi ve fonksiyonel rezidüel kapasitenin standardizasyonu açısından KOAH, amfizem, akciğer cerrahisi öyküsü, kifoskolyoz, artmış intraabdominal basınç, ileri kalp yetmezliği (ejeksiyon fraksiyonu<%35, METS<4, ileri kapak hastalığı)) saptanan hastalar dışlandı. Standart intravenöz anestezi indüksiyonunu ve entübasyonu takiben tüm hastalarda Primus (Draeger) anestezi makinesi kullanılarak EtCO2 düzeyi sabit kalacak şekilde ventilasyon parametreleri ayarlandı. Taze gaz akışı 1 L/dakika, desfluran vaporizörü %18 olarak ayarlandı. Yirmi saniye aralıklarla inspiratuar ve ekspiratuar koldaki desfluran konsantrasyonları (FiDes, FeDes), hemodinamik ve solunumsal parametreler kaydedildi. FiDes≥%8 ve FeDes≥%6 değerlerine ulaşıldığında takip sonlandırıldı. Çalışmanın verileri R istatistik programı (sürüm 4.2.2, Vienna R Foundation, Avusturya) ile değerlendirildi. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirildi. Anestezi cihazının inspiratuar kolundaki desfluran konsantrasyonunun ≥ %8, ekspiratuar kolundaki desfluran konsantrasyonunun ≥ %6 seviyesine ulaşma süresi saniye cinsinden numerik değer olarak alındı, vücut tipi 3 kademeli ordinal kategorik değişken olarak gruplandı. Primer çıktı olan ekspiratuar kolda hedef desfluran konsantrasyonuna ulaşma süresini tahmin etmek üzere, tüm hasta karakteristiklerini içeren bir lineer regresyon modeli oluşturulması planlandı. Tip 1 hata 0.05, tip 2 hata 0.05, etki gücü 0.1, öngördürücü parametre sayısı 10 alınarak örneklem sayısı 254 olarak hesaplandı (GPower 3.1.9.7). Bulgular: Toplam 307 hastanın çalışmaya alındı. 271 hastanın verileri analiz edildi. Koşulların sağlanması ektomorf hastalarda 287±37 saniye, mezomorf hastalarda 276±32 saniye, endomorf hastalarda 266±30 saniye sürdü. Kadınlarda süre 20 saniye daha kısaydı. Ekspiratuar kolda hedeflenen desfluran konsantrasyonuna ulaşma süresi ile yaş, vücut ağırlığı, vücut kütle indeksi arasında negatif, boy arasında pozitif korelasyon saptandı (Pearson korelasyonu: -0.337, -0.123, -0.268, 0.251 p =0.0001). Somatotip içeren modelin tahmin gücü daha yüksek saptandı (p = 0.01). Sonuç: Sonuç olarak, somatotipin desfluranın ekspiratuar kolda hedef konsantrasyona ulaşma süresi üzerinde bağımsız ve etkili bir parametre olduğu saptandı. Hasta sayısı hesaplanan örneklem boyutunu karşıladığından ve bağımlı ve bağımsız parametreler ortaya konduğundan bu konuda ileri bir çalışmaya gerek olmadığı kanaatindeyiz. Anahtar kelimeler: Düşük Akım Anestezi, İnhaler Anestezi İndüksiyonu, Somatotip, Desfluran