Havalimanları için çevresel stratejilerin değerlendirilmesi ve havalimanlarının global ısınmaya katkıları üzerine Türkiye'den bir örnek çalışma

Dünya ekonomisi büyüdükçe havacılık da hızlı bir şekilde büyüyen bir sektör olmuştur. Yolcu ve yük taşımacılığının sürekli artması, hava yolu taşımacılığını tüm ulaştırma türleri içerisinde en hızlı büyüyen sektör haline getirmiştir. Global hava taşımacılığının ekonomik ve sosyal faydalarının olmasının yanı sıra bazı çevresel etkiler de oluşturmaktadır. Günümüzde çevresel etkilerin azaltılması ana çalışmalar olmuştur. Buna ek olarak, gürültü azaltma konusunda ilerleme de önemli bir çevre konusudur. Karbon ayak izi Uluslararası Havalimanları Konseyinin yürüttüğü Havalimanı karbon akreditasyonu program ile yönetilmektedir. Program, 'Haritalandırma', 'Azaltma', 'Optimizasyon' ve Nötralizasyon sertifikasyonları ile havalimanlarında karbon emisyonlarının yönetilmesini ve azaltılmasını sağlar. Karbon ayak izi hesabı ve raporunun, ISO 14064 Sera Gazı Hesaplama Standardı hükümleri çerçevesinde bağımsız olarak doğrulanması gerekmektedir. Havalimanı Karbon Akreditasyonu tarafından kullanılan emisyonların ayak izleri tanımları Sürdürülebilir Kalkınma için Dünya İş Konseyi (WBCSD) ve Dünya Kaynaklar Enstitüsü (WRI) "Sera Gazı Protokolü" Kurumsal Hesaplama ve Raporlama Standardı ilkeleri doğrultusunda belirlenmektedir. Karbon ayak izi hesaplamaları Sera Gazı Protokolü (GHG Protokolü) çalışma sayfaları ile yapılmıştır. Bu tez çalışmasında uluslararası havacılık organizasyonları ve uluslararası havacılık standartları irdelenmiştir. Uluslararası havacılık standartları özellikle çevre konuları ile bağlantılı olarak ele alınmıştır. İzmir Adnan Menderes Havalimanı Dış Hatlar Terminali için yapılan karbon ayak izi hesabının temel prensipleri üzerine çalışılmıştır. Doğrudan ve dolaylı emisyon kaynaklarının tanımı yapıldıktan sonra, ilgili veri toplanmış ve GHG Protokol çalışma sayfalarına veri girişi yapılmıştır. Verifikasyon, ISO 14064 standardına göre seviye 1 ? haritalandırma seviyesi için yapılmıştır. Karbon ayak izi hesaplamaları bazı varsayımlar ve kabuller ile B738, A319 ve A320 tipi uçaklar için de yapılmıştır. Bu uçak tipleri 2007-2010 yılları istatistiksel hava trafiği verilerine göre ilk 3 sırada bulunan uçak tipleri olarak belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Havacılık standartları, sürdürülebilirlik, havalimanı, karbon ayak izi.