Ara kritik tavlama ısıl işlemlerinin düşük alaşımlı sade karbonlu toz metal çeliklere uygulanabilirliği ve mekanik özelliklere etkisinin araştırılması

Bu çalışmada, düşük alaşımlı toz metal (TM) çeliklerde ferrit+martensit mikroyapıların üretilebilirliği araştırılmıştır. Bunun için, Ancorsteel 1000 demir esaslı tozlara farklı oranlarda grafit (% 0,3 ve 0,5) ve ayrıca % 0,3 sabit grafit oranmda %0.5 Ni ve Mn alaşım tozlarının ayrı ayrı ilaveleri yapılarak TM numuneleri üretil mistir. Karışım tozlar, 700 MPa presleme basıncında soğuk olarak preslenmiş ve 1120 °C sıcaklıkta 30 dakika süre ile sinterlenmiştir. Sinterlenmiş numunelere farklı sıcaklıklarda (724, 735, 760 °C) ara kritik tavlama+su verme ısıl işlemleri uygulanmıştır. Sinterleme işlemi sonrası tüm numunelerde gözenekler ve ferrit + perlit mikroyapıları oluşmuştur. En düşük gözenek oranı % 0,5 grafit ve % 0,3 grafit + % 0,5 Ni ilavesi yapılmış numunelerde elde edilmiştir. Ara kritik tavlama + su verme ısıl işlemleri sonrasında % 0,3, % 0,5 grafit ve % 0,3 + % 0,5 Mn'lı numunelerde ferrit + martensit ve % 0,3 + % 0,5 Ni'li numunelerde ise ferrit + Ni'ce zengin martensit mikroyapıları üretilmiştir. Ayrıca, % 0,3 ve % 0,5 grafit içeren numuneler 890 °C de östenitlenip tamamen martensit yapıya dönüştürmek için su verilmiştir. Martensit mikroyapısına sahip bu numunelere daha sonra tekrar ara kritik tavlama+su verme ısıl işlemleri uygulanmıştır. Bu işlem sonrası, daha ince taneli ferrit+martensit mikroyapıları üretilmiştir. Tüm numunelerde ara kritik tavlama sıcaklıkların artışıyla martensit hacim oranı artmıştır. Mekanik özellikler % 0,3 ve % 0,5 grafitli numunelerde araştırılmıştır. Numunelerde martensit hacim oranındaki artışla akma, çekme ve darbe dayanımları artarken süneklik değerleri düşmüştür. ince martensit tane boyutuna sahip numunelerde daha iyi mekanik özellikler edilmiştir.Anahtar Kelimeler : T/M, Sinterleme, Çift fazlı çelik, Gözeneklilik, Mekanik özellikler