Arap dilinde mâzî fiil

Arap dilinde mâzî, muzârî ve emir olmak üzere üç temel sîga vardır. Mâzî fiil Arap dilindeki birçok kuralın temelini oluşturduğundan ayrı bir öneme sahiptir. Bundan dolayı Arapça'nın temel kaynaklarında öncelikli olarak anlatılmıştır. Bu çalışmada, Arap dilinde mâzî fiil, kadim ve modern eserlerin ışığı altında farklı yönleriyle incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde, konunun daha iyi anlaşılmasını sağlayacak sarf ilmi, kelimenin türleri ve aksâm-ı sebʿa gibi temel kavramlara değinilmiştir. Ardından mâzî fiil yapı bakımından ele alınmıştır. Bu bağlamda mâzî fiilin mücerred-mezîd ve mâʿlûm-mechûl olması ile ilgili bilgiler aktarılmıştır. Ayrıca bu bölümde mâzî fiil aksâm-ı sebʿa dikkate alınarak otuz beş farklı kalıpta tasrif ciheti ve özellikleri örnekler eşliğinde incelenmiştir. Bölümün sonunda mâzî fiilin mebnî olması ve mâzî fiilde iʿlâl kâideleri analiz edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise mâzî fiil, semantik (ʿilmü'd-delâle) açıdan ele alınmıştır. Öncelikli olarak semantik kavramı üzerinde durulmuş, akabinde ise mâzî fiilin farklı edatlar ve bir takım semantik unsurlar ile kullanımında ifade ettiği farklı zamanlara örnekler eşliğinde temas edilmiştir. Arapça metinlerin doğru anlaşılmasında mâzî fiil sîgasına, gerek sarf gerekte semantik açıdan bütüncül yaklaşılması gerekliliği olgusuna ulaşılmıştır.