Arap dilinde temsili teşbih ve Kur'an'dan bazı örneklerin incelenmesi

Teşbih sanatı, Arap edebiyatı tarihinin en erken dönemlerinden günümüze kadar değerini koruyarak varlığını sürdüren en önemli söz sanatlarından biridir. Teşbih yoluyla hakkında bilgi sahibi olunmayan uzak anlamlı ifadeler yakınlaştırılır, soyut ifadeler ise somutlaştırılır. Böylece teşbih, etkileyici ve sihirli bir üslupla anlatımı kuvvetlendirir ve ifadeye üstünlük kazandırır. Teşbihin en önemli çeşitlerinden biri olan temsîlî teşbihte ise bu etkiler daha üstün bir şekilde görülür. Nitekim temsîlî teşbihte, diğer teşbih türlerinden farklı olarak hem müşebbeh ve müşebbehün bih, hem de vech-i şebeh birden fazla unsurdan oluşur. Bu bakımdan temsîlî teşbih ile, muhatabın zihninde adeta bir resim tablosu ya da bir tiyatro sahnesi canlanır. Bu nedenle temsîlî teşbih, etkili ve iz bırakan güçlü bir anlatım aracıdır. Çalışmamızda; teşbih ve teşbihin çeşitlerinden biri olan temsîlî teşbih ayrıntılarıyla ele alınacak gerek dini anlamdaki değeri gerek belâgat alanındaki üstünlüğü ve eşsizliğiyle Kur'an-ı Kerim'den örneklem olarak seçilen ayetlerdeki temsîlî teşbihler incelenecektir. Bu incelemede, örneklem olarak seçilen Türkçe mealler üzerinden, müfessir ve dilcilerin görüşleri ışığında, teşbihli ifadelerin kaynak dil ve hedef dil arasındaki mütekabiliyeti incelenecek ve mealler arasında karşılaştırma yapılarak çevirilerin edebi üslubu değerlendirilecektir. Anahtar Kelimeler: Teşbih, temsîl, temsîlî teşbih, Kur'an, meal, tercüme.