Araştırma görevlilerinde algılanan stres ve tükenmişlik: Mizahın rolü

Üniversitelerdeki araştırma görevlilerinin stresi ve tükenmişliği, onların performans ve iyi oluşlarını etkilenebileceğinden önemli sorunlardır. Daha önceki araştırmalar, çeşitli mesleklerde stres ve tükenmişliği incelemiş olsa da bu çalışma özellikle literatürde sınırlı ilgi gören bir grup olan araştırma görevlilerine odaklanmaktadır. Bu tez, araştırma görevlilerinin deneyimlediği stres ve tükenmişliği araştırmayı ve mizahla başa çıkma ile mizah tarzlarının rolünü keşfetmeyi amaçlamaktadır. Araştırma görevlileri (N=406), Algılanan Stres Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Envanteri, Mizah Yoluyla Başa Çıkma Mizah Ölçeği ve Mizah Tarzları Ölçeğini çevrimiçi bir anket platformu aracılığıyla yanıtlamıştır. Sonuç olarak, araştırma görevlilerinin algılanan stresi ile tükenmişliği arasındaki pozitif ilişki doğrulanmıştır. Ayrıca araştırma görevlilerinin mizah anlayışı ile tükenmişliği arasında negatif yönde bir ilişki gözlenmiştir. Ancak mizahla başa çıkma, algılanan stres ve tükenmişlik arasındaki ilişkide anlamlı bir düzenleyici (moderatör) değildi. Onun yerine, algılanan stres, mizahla başa çıkma ve tükenmişlik arasındaki negatif ilişkiye kısmen aracılık (mediatör) etmiştir. Yapısal Eşitlik Modellemenin yol analizi, tükenmişliğin mizah anlayışları tarafından tahmin edilebileceğini, ancak doğrudan tahmin edilemeyeceğini ortaya koymuştur. Mizahla başa çıkmanın tükenmişlik üzerindeki etkisine iki adaptif mizah stili ve algılanan stres aracılık etmiştir. Katılımcı mizah tükenmişliği doğrudan negatif yönde etkilerken, kendini geliştirici mizah algılanan stres aracılığıyla tükenmişlik düzeylerini negatif yönde etkilemektedir. Bulgular, zorluklarla başa çıkmada pozitif mizahı kullanma eğiliminde olan araştırma görevlilerinin daha az stres ve dolayısıyla daha az tükenmişlik algılayacaklarını göstermektedir. Bu bulguların teorik ve pratik sonuçları tartışılmaktadır.