Arazi örtüsü/kullanım değişimlerinin yer yüzey sıcaklığına olan etkisinin araştırılması (Eskişehir ili örneği)

Arazi örtüsü ve arazi kullanımı (AÖ/AK) çeşitli nedenlerle sürekli değişim halindedir. Özellikle şehirleşmenin, sanayileşmenin ve tarımsal faaliyetlerin giderek arttığı son yıllarda değişimin boyutu ve hızı da artmış durumdadır. İnsanı ve etkileşim halinde olduğu çevreyi çok yakından ilgilendiren bu değişimlerin iyi anlaşılması ve yönetilebilmesi için bunların takibine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bağlamda Uzaktan Algılama bilim dalı AÖ/AK değişikliklerini tespit etmek ve bu değişikliklerin çevresel boyuttaki etkilerinin değerlendirilebilmesi için gerekli araçları ve yöntemleri kullanıcılarına sunmaktadır. Bir Uzaktan Algılama ürünü olan, yer gözlem uydularınca elde edilmiş görüntülerinin kullanılmasıyla türetilen CORINE verileri ve yer yüzeyi sıcaklıkları (Land Surface Temparature-LST) AÖ/AK değişiminin tespitinde kullanılabilecek önemli araçlardandır. Bu çalışmada Eskişehir il sınırı için 1990-2018 yılları arasında meydana gelen AÖ/AK değişimlerinin çevresel boyuttaki etkilerinin araştırılması hedeflenmiş ve bu amaçla CORINE verileri kullanılarak çalışma alanı için 28 yıllık periyotta meydana gelen AÖ/AK değişimi tespit edilmiştir. 1990-2018 CORINE AÖ/AK verilerine dayanarak gerçekleştirilen analizler neticesinde 320.103 ha'lık alanda AÖ/AK değişimi tespit edilmiş olup, yüzdesel alan değişimlerine göre söz konusu yıllar arasında yapay bölgeler sınıfı %2,40; tarımsal alanlar sınıfı %1,82; sulak alanlar sınıfı %0,30 ve su yapıları sınıfı %0,16 artarken; orman ve yarı doğal alanlar sınıfı %4,66 azalmıştır. Yıllar içerisinde şehirleşmenin ve endüstrileşmenin etkisiyle yapay bölgelerin arttığı ve geçirimsiz yüzeylerin genişlediği öte yandan yeşil alanların azaldığı gözlenmiştir. Çalışmada ayrıca, CORINE AÖ/AK değişimleri ile LST değerleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Bunun sonucunda yapay bölgeler sınıfına dönüşen alanların LST değerlerinin arttığı, orman ve yarı doğal alanlar, sulak alanlar, su yapıları sınıflarına dönüşen alanların ise LST değerlerinin azaldığı ortaya konulmuştur.