Arazi toplulaştırma projelerinde farklı modellerin karşılaştırılması: Aydın Yenipazar ovası örneği

Bu çalışmada, arazi toplulaştırma projelerinin en önemli aşamalarından biri olan parsellerin yeniden dağıtımı aşamasında kullanılan iki farklı yöntem irdelenmiştir. Bunlardan bir tanesi mülakat esaslı dağıtım modeli, diğeri ise son yıllarda adından oldukça fazla söz edilen ve birçok akademik çalışmaya konu olan bulanık mantık esaslı dağıtım yöntemidir. Projede hem çiftçilerin yapılan toplulaştırma çalışmasından memnun olup olmadıklarını belirlemek hem de bulanık mantık esaslı dağıtım yönteminde kullanılacak olan üyelik fonksiyonlarını tespit etmek amacıyla proje alanında çiftçi anketleri yapılmıştır. İki farklı yöntemle yapılan dağıtım çalışmalarından elde edilen sonuçlar özellikle toplulaştırma çalışmalarının başarısının belirlenmesinde kullanılan kriterler olan toplulaştırma oranı, işletme sayısı, işletme başına düşen parsel sayısı, ortalama parsel büyüklüğü ve parsellerin hisselilik durumu oranları açısından değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, mülakat esaslı dağıtım modelinde % 45,93 olarak bulunan toplulaştırma oranı bulanık mantık esaslı dağıtım sonucunda % 54,74'e çıkmış; işletme sayısı ise 769 adetten 619'a düşmüştür. Yine mülakat esaslı dağıtım sonucunda toplam parsel sayısı % 55 oranında azalırken, bu oran bulanık mantık modelinde % 17 oranında daha fazla düşmüştür. Bununla birlikte toplulaştırma sonrasında ortalama parsel büyüklükleri mülakat modelinde 8,87 da iken bulanık mantık modelinde ise 10,60 da olarak belirlenmiştir. Çalışmada ayrıca, toplulaştırma yapılan alanda örnek damla sulama sistemi projeleri yapılmıştır. Damla sulama sistemi kurulan alanlarda birim alana düşen ortalama maliyet pamukta 604,73 TL/da, çilekte ise 3116,31 TL/da olarak hesaplanmıştır.