Kütahya Simav Ovası yer altı suyunda arsenik kirliliği ve sağlık risk değerlendirmesi

Bu çalışmanın amacı, sahada çok disiplinli bir çalışma yapılmak suretiyle, su kaynaklarında tespit edilen yüksek arsenik değerlerinin kaynağı belirlemek; köylerde gözlenen hastalıklar ve içme suyu arasındaki ilişki ortaya koymak ve bir halk sağlığı risk değerlendirmesi yapmaktır.Bu amaçla, saha çalışmasının bir parçası olarak, yüzey ve yeraltı sularından ve jeotermal sulardan su örnekleri toplanmış, köylülerle görüşülerek bireysel hane halkı ve sözel otopsi anketleri yapılmıştır. Çalışma kapsamında 33'ü yeraltı, dokuzu yüzeysel ve üçü jeotermal su olmak üzere toplam 45 adet noktadan numuneler alınmış ve fiziksel parametreler, toplam organik karbon, temel anyon ve katyonlar, ağır metal ve iz elementlerin analizleri yapılmıştır. Ortalama arsenik seviyeleri yeraltı suyu için 162,64 ppb yüzeysel sular için 76,56 ppb olarak bulunmuştur. Sahada gözlenen hastalıklar arasında en önemlileri kardiyovasküler hastalıklar (%37,7), mide-bağırsak sistemi hastalıkları (%16,7), şeker hastalığı (%12,7) ve kanser (%2,6) sayılabilir. Tüm kanser vakaları içinde rahim kanseri %41,20, kolon kanseri %17,8, göğüs kanseri %11,8 ve amiloidozis %11,8 ile en çok rastlanan kanser türleridir. Analiz sonuçlarına göre yeraltı suyundaki yüksek arsenik seviyelerinin kaynağı, daha çok demir oksihidrositler ya da hidroksitlerin üzerine tutunma ve daha sonra salıverilmedir. Yüzeysel sulardaki yüksek arsenik seviyelerinin kaynağı olarak ise, daha çok metal oksihidrositler ya da hidroksitlerin üzerine tutunma ve salıverilme ve doğal drenaj ağına yapılan kontrolsüz jeotermal akışkan boşaltımı sayılabilir. Sonuç olarak sağlık risk değerlendirmesi sonuçlarına göre bölgede iç organ kanserleri dâhil çeşitli sağlık sorunlarına yakalanma riski oldukça yüksektir.