Artvin'de yayılış göstere bazı memeli türlerinin DNA barkodlaması

Bu çalışma, Türkiye'nin kuzeydoğusunda yer alan Artvin ilinde yayılış gösteren çengel boynuzlu dağ keçisi (Rupicapra rupicapra asiatica), bozayı (Ursus arctos), yaban tavşanı (Lepus europaeus) ve yediuyur (Glis glis) gibi bazı memeli türlerinin, mitokondriyal DNA (COI gen bölgesi) barkodlaması yoluyla genetik yapılarını belirlemeyi amaçlamıştır. Elde edilen veriler, memeliler için COI gen bölgesinin tür teşhisi açısından güvenilir bir moleküler belirteç olduğunu ortaya koymuştur. Rupicapra rupicapra asiatica'da daha önce tanımlanmamış yeni bir haplotip elde edilmiş ve tür için yüksek haplotip çeşitliliği ile düşük nükleotid çeşitliliği birlikte gözlemlenmiştir. Ursus arctos örnekleri Avrupa ve Asya geneliyle yüksek benzerlik göstermiştir. Lepus europaeus bireylerinde İran örnekleriyle ortak haplotipler bulunmuş, Glis glis ise Türkiye'ye özgü ancak Avrupa populasyonlarından kısmen farklı bir genetik yapı sergilemiştir. Bu bulgular, Artvin'in yalnızca yüksek tür çeşitliliğiyle değil, aynı zamanda genetik çeşitlilik ve türler arası filogenetik ilişkilerin belirlenmesinde de önemli bir biyocoğrafik merkez olduğunu ortaya koymuştur. Anadolu'nun türlerin geçiş ve temas alanı olması, koruma biyolojisi ve sürdürülebilir yönetim açısından genetik verilerin önemini bir kez daha vurgulamaktadır. İleride yapılacak çalışmalarda daha geniş coğrafi örneklemelerle, mitokondriyal (CYTB, D-loop gibi) ve nükleer belirteçlerin kullanılması, türlerin evrimsel geçmişi ve populasyonlar arası gen akışı hakkında daha kapsamlı sonuçlar elde edilmesini sağlayacaktır