Asansör kuyularındaki çelik yapının bilgisayar yardımı ile analizi

Asansörün genel tanımını; kuyu boşluğunda çelik raylar ile kılavuzlanan ve düşey doğrultuda hareket eden bir kabinin, çelik halatlar veya direkt olarak hidrolik bir piston ile hareket iletiminin sağlandığı, elektro - mekanik taşıyıcı sistem olarak yapmak mümkündür. Asansörler, tahrik tipine göre; elekrikli ve hidrolik pistonlu olarak ikiye ayrılır. Elektrikli (halatlı) asansörleri ise, makine – motor konumundan dolayı, makine daireli ve makine dairesiz olarak ikiye ayırmak mümkündür. Asansörler, kullanım durumuma göre, yolcu (insan), yük, servis, sedye, araç gibi sınıflara ayrılmaktadır. İstatistiklere göre elektrikli yolcu asansörlerinin kurulum ve kullanım oranı diğer tiplere kıyasla oldukça yüksektir. Tez ile ilgili yapılan çalışmalarda ilk olarak, asansör kılavuz rayları ve rayları maksimum kuvvet etkisine maruz bırakan fren (paraşüt) tertibatı, bu tertibatı devreye sokan regülatör sistemi araştırılmıştır. Ardından, 320 kg ve 2000 kg arasında, farklı kapasitelerdeki 21 adet asansörün, raylara etki eden kuvvetleri hesaplanmıştır. Bu hesaplamalar, güvenlik ekipmanı çalışması, normal kullanım - hareket ve normal kullanım - yükleme durumlarına göre yapılmıştır. Etki eden kuvvetlerin, her bir asansör için en büyük değerde olanları kuvvet etkisi olarak esas alınmıştır. Bu kuvvetlerin, NPI, NPU, kare - kutu, HEA ve HEB tiplerinde ve farklı ölçülerdeki 27 adet çelik profile doğrudan iletildiği kabul edilmiş ve kirişlerdeki sehim, eğilme gerilmesi, kayma gerilmesi hesaplanmıştır. Kuvvet etkisinden dolayı meydana gelen gerilmelerin, çelik çekme dayanımının altında kalmaları şartı ile meydana gelen sehimler arasında karşılaştırma yapılmıştır. Sehim miktarı 0.1 mm'yi geçmeyen ve birim ağırlığı en düşük olan çelik profillerin seçimi yapılmıştır. Sehim miktarı daha az olan veya aynı sehim değeri ile daha büyük birim ağırlığa sahip olan başka bir çelik profilin uygulanması teknik olarak uygun olmasına rağmen, ekonomik açıdan olumsuz bir tercih olmaktadır. Sonuç olarak 21 adet asansör için çelik profil kiriş seçimi yapılmış ve ileride asansör kapasitelerine göre referans alınmak üzere standartlaştırılması amaçlanmıştır. Seçilen 21 adet çelik profil kirişin gerilme analizi, ANSYS programı ile sonlu elemanlar yöntemi kullanarak yapılmıştır.