ASCE 41-17 ve Türk deprem yönetmelikleri kapsamında mevcut betonarme bir binanın performans analizi ve sonuçlarının karşılaştırılması

Ülkemizdeki yapı stoğunun önemli bir bölümünü oluşturan betonarme binalarda ve elemanlarında, inşa sırasında yetersiz detaylandırmaya ve uygulama hatalarına bağlı olarak gelişen hasarlar önceki depremlerde rapor edilmiştir. Mevcut betonarme binaların deprem etkisi altında performansının belirlenmesi konusunda yapılan sayısal modelleme çalışmaları güncelliğini korumaktadır. Performansa dayalı değerlendirmenin amacı, depremlerdeki dayanım ve şekil değiştirme taleplerini doğrusal olmayan statik veya dinamik analizlerle binanın ilgili performans seviyelerindeki kapasiteleri ile karşılaştırmaktır. Elde edilen kapasite ile önceden belirlenmiş olan talep karşılaştırılarak yapının performansına karar verilmektedir. Bu değerlendirme, göreli kat ötelenme oranları, elastik olmayan elaman deformasyonları ve birleşim noktalarında oluşan kuvvetler gibi önemli performans parametrelerini temel almaktadır. Bu çalışmada 4 katlı, DBYBHY-07'ye göre tasarlanmış, mevcut betonarme bir konutun doğrusal olmayan dinamik analizleri SeismoStruct yazılımı ile gerçekleştirilmiştir. Binanın performans değerlendirmesi Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-18) ve ASCE 41-17 'ye göre çıkarılmıştır. Deprem kayıtları hedef tasarım spektrumu dikkate alınarak spektral uyuşum yapacak şekilde SeismoMatch yazılımı ile ölçeklendirilmiştir. Kolon ve kiriş elemanlardaki doğrusal olmayan davranış, yayılı plastisite esaslı çerçeve elemanları ile tanımlanmıştır. Çalışma kapsamında, kolon ve kiriş elemanlarda gelişen en büyük kesit dönmeleri ile birim şekildeğiştirmeler belirlenmiş ve (TBDY-18) ve ASCE 41-17 yönetmeliklerindeki limitlerle karşılaştırılmıştır. Yönetmeliklerin performansa göre değerlendirme yaparken esas aldıkları farklı metotlar ve parametreleri çalışma kapsamında araştırılmıştır.