Âşık Ferrahi'nin edebi ve sanatsal kişiliği

Türkiye'de âşıklık geleneğinin yoğun olarak yaşandığı ve bu gelenek içerisinde önemli temsilcilerinde bulunduğu yörelerden birisi Adana yöresinin Ceyhan ilçesidir. Bu yöre eski çağlardan günümüze dek birçok âşık yetiştirmiştir. Bu çalışmada, THM'ne katkı sağlayan Âşık Ferrahi'nin edebi ve sanatsal kişiliği konu alınmıştır. Çalışma çerçevesinde Âşık Ferrahi'ye ait 20 adet şiir ve 12 adet eser incelenmiştir. Araştırmanın THM alanında âşıklık geleneği, Adana yöresi âşıklık geleneği ve âşıklar üzerinde çalışma yapacak olan kişilere bir bakış açısı oluşturabilmesi ve kaynak oluşturması amaçlanmış, tanınırlığının günümüze kadar gelmesi ve eserleri üzerinde akademik düzeyde yeterli çalışmaların olmaması da bu araştırmanın konu edilmesi bakımından önemli bir etken olmuştur. Çalışmada öncelikle âşıklık geleneği ve bu geleneği oluşturan temel kavramlar incelenmiştir. Ardından Adana yöresinde âşıklık geleneği ve âşıkları hakkında genel bilgiler verilmiştir. Âşık Ferrahi'nin şiirlerinde işlediği konular, şekil özellikleri, dil ve üslup, kâfiye, durak ve redif bakımından incelemesi yapılmıştır. Son bölümde ise Âşık Ferrahi'nin hayatı, ozanlık ve sanatsal kimliği, kültürel yönü ve kaynak kişi kimliği hakkında bilgilere yer verilmiştir. Âşık Ferrahi'nin edebi yönden şiir yapısının nasıl olduğu, sanatsal kimliği ve kırık hava türündeki eserlerinin nasıl bir müzikal özelliğe sahip olduğu hakkında bilgileri ortaya koymak amacıyla nitel araştırma ile tarama modeli kullanılmıştır. Veriler toplanırken öncelikle araştırma konusu ile ilgili bilgilerin edinilebilmesi için elektronik ve yazılı kaynak taraması yapılmıştır. Yapılan araştırmanın neticesinde Âşık Ferrahi; gerek âşıklık geleneği içerisindeki yeriyle, gerekse sazıyla, sözüyle ve içli deyişleri ile önemli bir yere sahip olmuş, âşık edebiyatında hak ettiği yeri almıştır.