Aşkî Mustafa Efendi'nin Medine tarihi'nde yer alan manzum tanıklar

Aşkî Mustafa Efendi'nin üzerinde çalıştığımız "Ta'tirü Ercâi'd-Devleti'l-Mecîdiyye bi-Tîbi Ahbâri Beledi Hayri'l-Beriyye" adlı eseri toplam üç ciltten oluşmaktadır. İlk iki cildi Medine tarihi, son cildi ise Osmanlı tarihi ile ilgilidir. Eser, tarihî değerinin yanında içerisinde pek çok manzumeye yer vermesi bakımından Türk edebiyatı için de oldukça önemlidir. Yapmış olduğumuz bu çalışmada daha çok eserde yer alan manzumeler üzerinde durduk ve çalışmayı üç ana başlıktan oluşturduk. Çalışmanın birinci bölümü Aşkî Mustafa Efendi'ye ayrılmış ve hayatı, edebî şahsiyeti, eserleri üzerinde durulmuştur. Müellifin bu zamana kadar ortaya çıkarılmamış bazı hayat hikayeleri de buraya nakledilmiştir. İkinci bölümde, yazma eserin genel olarak incelemesi yapılmıştır. İsminin ne anlama geldiği, yazılış tarihi, yazılış nedeni gibi birçok konuya değinilmiştir. Bunun yanında eserdeki manzumeler ve şairleri hakkında da tablolar hazırlanmıştır. Üçüncü ve son bölüm ise eserde yer alan manzumelerden oluşmaktadır. Transkripsiyonu yapılan manzumelerin yazarı belli olanlar hakkında bilgi verilmiş, belli olmayanlar "Anonim Tanıklar" başlığı altında değerlendirilmiştir. Bunun yanında manzumelerin hangi konu hakkında aktarıldığına değinilerek eserin bağlamı açıklanmaya çalışılmıştır. Arapça ve Farsça manzumeler ise kendi alfabeleriyle aktarılmış, "Türkçe Tanıklar"daki yöntem aynen izlenmiştir.