Asma çekirdeklerinin çimlenmesi üzerine sodyum nitroprussid uygulamalarının etkileri

Tohumlarda dormansinin ortadan kaldırılması ve çimlenmenin sağlanabilmesi için ekim öncesi bazı ön işlemlerden geçmeleri gerekir. Bu amaçla katlama, ıslatma, hormon uygulaması, kimyasal aşındırma, mekanik aşındırma, yıkama, karanlıkta bekletme gibi işlemler kullanılmaktadır. Son zamanlarda Sodyum Nitroprussid (SNP-nitrik oksit dönorü)'ün etkisi üzerinde çeşitli araştırmalar yapılmaktadır. Bu çalışmada; Vitis labrusca L. türüne ait çeşitlerin ile Alphonse Lavallée çeşidi ve 5 BB anacının çimlenme kabiliyetlerini ve SNP uygulamasının çekirdeklerin çimlenmesine olan etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada bitkisel materyal olarak Vitis labrusca L. türüne ait beş üzüm çeşidi (Rizessi, Rizpem, Ülkemiz, Çeliksu ve Rizellim), Alphonse Lavallée çeşidi ve 5 BB ( V.berlandieri x V. riparia) asma anacına ait çekirdekler ve uygulama olarak 60 gün katlama (1. Kontrol), 1000 ppm GA3 (2. Kontrol), SNP'nin 500, 1000, 1500, 2000 ve 3000 ppm dozları kullanılmıştır. Çalışmada çekirdeklerde canlılık (%), çimlenme (%), sürme (%), fide boyu (cm) ve fidelerdeki boğum sayısına (adet) bakılmıştır. Deneme bölünmüş parseller deneme deseninde 3 tekerrürlü ve her tekerrüde 50 çekirdek olacak şekilde yapılmıştır. Elde edilen veriler varyans analizine tabii tutulmuş ve ortalamaların karşılaştırılmasında LSD (0.05) testinden faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda tohum canlılık değeri %94.3 (5BB) ile %77.4 (Rizpem) arasında değişmiştir. İstatistiki değerlendirmelere göre çimlenme, sürme, fide boyu ve fidelerdeki boğum sayıları çeşitlere, uygulama dozlarına ve çeşit x uygulama interaksiyonuna göre değişmiştir. Sürme (%85) ve bitki boyu (6.9 cm) bakımından 5 BB anacı; boğum sayısı (3.3 adet) bakımından Alphonse Lavallée çeşidi ön sırada yer almıştır.1500, 2000 ve 3000 ppm SNP dozları sürme bakımından ilk sırayı birlikte paylaşırken bitki boyu (4.6 cm) ve boğum sayısı (2.54 adet) 3 000 ppm' de daha yüksek bulunmuştur. Vitis labrusca çeşitleri dikkate alındığında sürme oranı %81.2 (Rizessi) ile %32.9 (Rizpem) arasında; bitki boyu 4.8 cm (Rizessi) ile 2.4 cm (Rizpem) arasında; boğum sayısı ise 2.4 adet (Rizessi) ile 1.4 adet (Rizpem) arasında değişmiştir. SNP uygulamalarından 1500 ve 3000 ppm dozları bütün özellikler bakımından ilk sırada yer almıştır. SNP'nin 2000 ve 3000 ppm dozları klasik katlama ve GA3 uygulamalarına göre daha üstün değerler vermiştir.