Avrupa Adalet Divanının kişisel verilerin korunmasına ilişkin AB temel hakkının geliştirilmesine katkısının değerlendirilmesi

Bu tezin amacı, kişisel verilerin korunması temel hakkının ne olduğunun incelenmesidir. Avrupa Birliği'nde (AB) bu hak özellikle son on yılda önem kazanmıştır. Bu hak, Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın (ABAD) veri transferine ilişkin AB yasal belgelerini ve uluslararası anlaşmalarını geçersiz kılan çığır açıcı kararlarının yanında, kilit yasal değişikliklerin de sebebi olmuştur. Digital Rights Ireland, Tele2 Sverige, Schrems II, Privacy International, La Quadrature du Net kararlarının yanı sıra Opinion 1/15, verilerin korunması hakkının önemini göstermiştir. Görünür önemine rağmen hakkın kapsamı ve sınırları hakkında sınırlı bir görüş birliğine varılmıştır. Bu araştırma, öğretisel yöntemsel yaklaşımla tasarlanmıştır. Araştırmanın odağı, hakkın ABAD ve öğreti tarafından ortaya konulan anlamlarını incelemek olmuştur. İncelenen öğretisel çalışmalar yaklaşık 150 yayından oluşurken, analiz edilen ABAD kararlarının sayısı ise 51'e ulaşmıştır. İçtihatların ve kaynakların detaylı analizinin birincil amacı, kişisel verilerin korunması temel hakkının yapısal yönlerinin derinlemesine incelemesini sunmaktır. Sonuçlar devam eden görüş birliği eksikliğini desteklemektedir; ancak aynı zamanda hakkın özgün niteliklerini genel hatlarıyla belirlemeye yarayacak yeterli malzemenin üretildiğini de göstermektedir. Hakkın kapsamına ilişkin olarak hâkim yaklaşım, devletlerin verilerin korunmasına yönelik olumlu edim yükümlülüklerinin yasal bir çerçeve ile yerine getirilmesini öngörmektedir. Nihai olarak bu yaklaşım, korumanın yeterliliğine dair herhangi bir araştırmanın odağını, veri koruma önlemlerini kısıtlayan ya da ortadan kaldıran hükümlerin AB Temel Haklar Şartı'nın (ABTHŞ) 52.maddesi çerçevesinde meşru olup olmadığına yöneltmektedir. Her ne kadar ABAD, ABTHŞ'nin 8.maddesine ilişkin izin verilebilir sınırlamaları ayırt edici bir biçimde belirlemenin bilinmez alanına tam olarak girmemiş olsa da, mevcut tez bu bağlamda şimdiye kadarki en önemli bulguları analiz etmektedir. Genel olarak bu çalışma, ABTHŞ hakkındaki genel literatüre kişisel verilen korunması hakkı örneği üzerinden katkı sunmaktadır. Çalışma, veri koruması alanına dair son gelişmelere teorik bir bakış sunarak alanın uygulama ve öğretide giderek gelişeceğini ortaya koymaktadır.