An Assessment of Gazimağusa, İskele And Yeni Boğaziçi Master Plan from The Strategic Spatial Planning Perspective

ÖZ: Bu tez, sürdürülebilir, çağdaş şehirlerin planlanmasında post-modernist bir ideoloji olarak stratejik mekansal planlamanın rolüne odaklanmaktadır. Stratejik mekansal planlama yaklaşımı, demokratik bir katılımcı sürecini destekleyerek kentteki tüm paydaşların mekansal planın oluşumunda planlama ve uygulama sürecine dahil edilmesini savunur. Bu kapsamdan hareketle tez, modernist planlama yaklaşımından stratejik mekansal planlamaya geçişi ve ikincisinin özelliklerinin, eşitliğe ve sosyal adalete değer veren demokratik ve adil kentlerin yaratılması için tüm paydaşların sürece dahil edilmesine nasıl yardımcı olduğunu sorgulamaktadır. Buna göre, stratejik mekansal planlama, onu ortaya koyan kent plancıları ve politikacılar ile karar mekanizmasında etkili diğer kamu paydaşları ve kentlileri de içeren bir dizi aktörün iletişim ağlarının etkileşime girmesiyle gerçekleşen sosyal bir süreçtir. Mekânsal planlama sürecinde iletişimsel planlamaya yapılan vurgu sosyal, kültürel etkileşimi mümkün kılmakta ve süreç içerisinde değişimin gerçekleşmesine imkan sağlamaktadır. Bu yaklaşım, çeşitli paydaşların görüşlerinin ve etkilerinin kentin üretiminde önemli olduğuna vurgu yapmakta ve onları plan yapma sürecine dahil etmenin değerini ortaya koymaktadır. Paydaşların aktif katılım, açık diyalog, işbirliği ve fikir birliği oluşturma yaklaşımları yoluyla plan yapma sürecine katılımı, stratejik planlamanın önemli örgütsel özellikleridir. Bu özellikler, plan yapımının tüm aşamalarında aktörler arasında demokratik karar verme ve işbirliğini ve ilgili taraflar arasında dikey ve yatay etkileşimi ve koordinasyonu içerir. Bu teorik tartışmalardan hareketle araştırma, Gazimağusa, İskele ve Yeniboğaziçi İmar Planı (GYMP) alan çalışmasına odaklanarak plana genel bir bakış sunar ve paydaşların plan yapım sürecine nasıl dahil olduğunu araştırır. Bu araştırmanın amacı, stratejik mekansal planlamanın aktif katılım, açık diyalog, işbirliği ve fikir birliği oluşturma gibi iletişimsel yaklaşımlarının GYMP'nin plan yapım sürecinde kullanılıp kullanılmadığını değerlendirmektir. Sonuçlar plandan fayda sağlayacak aktörlerin özel mülkiyet hakları ve kamusal yarar arasındaki dengenin korunması gerekliliği konusunda yeterli farkındalığa sahip olmaması nedeniyle başarısız olduğunu göstermektedir.