Atık maske lifi kullanımının asfalt karışım performansına etkisinin incelenmesi

Gün geçtikçe artan küresel ısınma, çevresel kirlilik ve doğal kaynakların tükenmesi gibi sorunlar, sürdürülebilirlik çalışmalarını her zamankinden daha önemli hale getirmiştir. Ulaştırma sektöründe de asfalt kaplama malzemelerinde, çevre dostu ve sürdürülebilir uygulamaların geliştirilmesi öncelikli hedefler arasında yer almaktadır. Bu doğrultuda, atık malzemelerin ileri dönüşümü hem çevreyi koruma hem de yol kaplamalarının dayanıklılığını artırma amacıyla önemli bir strateji olarak öne çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında, bitümlü sıcak karışımlarda lif katkı malzemesi olarak tek kullanımlık atık yüz maskelerinin kullanılabilirliği incelenmiştir. Tam faktöriyel deney tasarımı kullanılarak, farklı oranlarda (%0,05, %0,1, %0,15 ve %0,2) ve farklı uzunluklarda (10 mm, 15 mm ve 20 mm) kesilmiş maskeler deneysel çalışmalarda değerlendirilmiştir. Toplamda 36 adet Marshall numunesi hazırlanmış ve elde edilen sonuçlar referans numunelerle karşılaştırılmıştır. SPSS yazılımı kullanılarak yapılan ANOVA (Varyans Analizi) ile bağımsız değişkenlerin (lif oranı, lif uzunluğu), karışımın performansı üzerindeki etkileri istatistiksel olarak incelenmiştir. Marshall stabilite değeri en yüksek olan karışıma dolaylı çekme testi uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda, belirli oran ve uzunlukta maskelerin eklenmesinin karışımın dayanıklılığını artırdığı gözlemlenmiştir. Varyans analizi, %95 güven düzeyinde lif uzunluğu değişkeninin Marshall dayanımı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğunu ortaya koyarken; lif oranı ve lif oranı-lif uzunluğu etkileşiminin anlamlı bir etkiye sahip olmadığı belirlenmiştir. Marshall stabilite deneyi sonuçlarına göre, %0,1 oranında ve 15 mm uzunluğunda maske liflerinin eklenmesi, diğer numunelere kıyasla daha yüksek dayanım artışı sağlamıştır. Referans numunesinden yaklaşık %10 daha fazla dayanım göstermiştir. Bu karışım aynı zamanda dolaylı çekme testi sonuçlarına göre 20°C sıcaklıkta kırılma enerji yoğunluğunda artış sağlamıştır.