Atıksu arıtma tesislerinde arıtma çamurları ve bertaraf uygulamaları: Niksar Belediyesi örneği

Bu çalışmanın amacı, Tokat ili Niksar ilçesindeki Niksar Belediyesi Atık Su Arıtma Tesisi'nden elde edilen stabilize arıtma çamurunun teknik ve çevresel uygunluğunu belirlemek, güvenli bertaraf veya geri kazanım seçeneklerini değerlendirmektir. Stabilize arıtma çamuru numunesi üzerinde yapılan analizlerde ağır metaller (Pb, Cd, Cr, Cu, Ni, Zn, Hg), organik kirleticiler (PAH, PCB, PCDD/F), pH, nem, kuru madde, organik madde, azot, fosfor ve E. coli gibi parametreler "Toprakta Kullanım Amaçlı Arıtma Çamurlarının Kontrolü Yönetmeliği" (2010) kapsamında incelenmiştir. Sonuçlar, çamurun ağır metaller ve organik kirleticiler açısından çevresel risk taşımadığını; yalnızca E. coli seviyesinin 2 log10 EMS/g sınırın biraz üzerinde olduğunu ve ek stabilizasyon gerektiğini göstermiştir. Atık Yönetimi Yönetmeliği Ek-3/B'ye göre yapılan değerlendirmelerde stabilize çamurun fizikokimyasal özellikleri ve ağır metal düzeylerinin tehlikesiz atık (II. sınıf) sınırlarının altında olduğu, inert sınıfa ise girmediği belirlenmiştir. Toksisite testlerinde balık biyodeneyi (ZSF=8) toksik etki göstermemiş, Daphnia magna testinde ise %100, %50 ve %25 eluat konsantrasyonlarında tüm bireylerde inhibisyon (hareketsizlik) gözlemlendiğinden toksik etki oluşmuş olup; buna karşın %12,5 ve altı seyreltilmiş çözeltilerde ise tüm bireylerin hareketli kaldığından toksik etki oluşmamıştır. Ayrıca, Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik çerçevesinde çamurun II. sınıf atık olarak düzenli depolanabileceği veya alternatif geri kazanım süreçleriyle değerlendirilebileceği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, stabilize arıtma çamurunun çevre ve insan sağlığı açısından güvenli bir şekilde yönetilebileceği ve sürdürülebilir, çevre dostu bertaraf veya geri kazanım seçeneklerine entegre edilebileceği belirlenmiştir.