Atletlerin tükürük kortizol seviyeleri ile ağız diş sağlığı ilişkisinin araştırılması

Sporcu performansını arttırmaya yönelik bilimsel çalışmaların önemli şekilde sporcu hayatına yön verdiği, artık başarıda saniyelerin, saliselerin, gramların önem arz ettiği, sporcu performansını arttırmak ve başarıyı zirveye taşımak için bu bilimsel çalışmalar ışığında müsabakalara hazırlanmak sporcu ve antrenör gerekliliği olmuştur. Sporcu sağlığının en ince ayrıntısına kadar dikkat edilmesi gerektiğini ve bu husustan hareketle araştırmanın amacı, milli atletlerin, tükürük kortizol seviyeleri ile ağız diş sağlığı ilişkisinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklem grubunu, olimpiyat merkezlerinde olimpiyatlara hazırlanan farklı branşlardaki atletlerden oluşmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Dünya Sağlık Örgütü'nün uygulamakta olduğu ağız ve diş sağlığı ölçeklerinden DMFT İndeksi, Gingival İndeks, Plak indeksi kullanılmıştır. Atletlerin kortizol seviyelerini ölçmek için, tükürük numuneleri alınarak müsabaka öncesi ve sonrası kortizol seviyeleri incelenmiştir. Çalışmamız farklı atletizm branşlarında bulunan milli atletler kapsamında yaş aralığı 16-28'dir. Sporcuların ağız muayeneleri yapılarak DMFT, Gingival, Plak skoru ilişkileri değerlendirilmiştir. Yarışma öncesi ve sonrası olmak üzere 2 farklı zaman diliminde alınan tükürük örneklerinden kortizol seviyeleri, ELİSA yöntemi kullanılarak ölçülmüştür. Veriler SPSS-26 programında değerlendirilmiştir. Aktif milli atletlerin (milli takım kamplarında) antrenman öncesi kortizol hormonu puanları (Ön test Ortc.=33,57ng/ml) ile antrenman sonrası (Son test Ortc.=56,54ng/ml) kortizol hormonu puanları karşılaştırıldığında önemli düzeyde farklılık bulunmuştur (X2(4)=151,347; p=.00). Ayrıca milli atletlerin tükürük kortizol hormonu seviyeleri ile DMFT indeksleri karşılaştırıldığında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<.05). Bunlarla birlikte milli sporcuların kortizol düzeylerinin yüksek olması, gingival indeks değerleri (Ortc.=2.00) ve plak indeks değerlerinin (Ortc.=1.00) yüksek bulunması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir (X2(3)=122,611; p=.00). Sonuç olarak, yapılan bu araştırmada aktif milli atletlerin (n:43), antrenman sonrası ölçülen kortizol hormonu seviyelerinde, antrenman öncesine göre ciddi farklılık gösterdiği ve artan kortizol düzeyinin sporcuların, DMFT, Gingival ve Plak indeks değerlerini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla uzun süreli antrenman yapan sporcuların, artan kortizol seviyeleri nedeni ile ağız diş sağlıklarının olumsuz etkilendiği gözlemlenmiştir.