Atterberg limitlerinin tayininde Casagrande, düşen koni ve ekstrüzyon yöntemlerinin değerlendirilmesi

Plastisite indeksi, zeminleri sınıflamada ve diğer bazı zemin parametreleri ile korelasyon yapmada kullanılan temel zemin özelliklerinden biridir. Geleneksel olarak, elle yuvarlama metodu plastik limitin tespitinde, Casagrande deney aleti ve düşen koni yöntemi ise likit limitin tespitinde kullanılan yöntemlerdir. Likit limitin ve plastik limitin tespitinde kullanılan deneyler, deneyi yapan kişiye ve deney aparatına bağlı olmak üzere birçok belirsizlikler içermektedir. Bu değerlerin, bu belirsizlikler dolayısıyla sapması plastisite indeksini etkilemektedir. Bu üç deneyin tekrar edilebilirliği ve deneyi yapan kişiler arasında karşılaştırılabilirliğinin genelde düşük olması, bu konuda alternatif yöntemler geliştirmek üzere çok sayıda girişimin olmasına yol açmıştır. Bu çalışmada onlardan biridir. Bu yöntemlere alternatif olarak ters ekstrüzyon yöntemi denenmiştir. Elle yuvarlama, Casagrande ve düşen koni yöntemlerindeki belirsizlikleri gidermek ve operatör bağımlılığını azaltmak için bir dizi ekstrüzyon deneyi yapılmıştır.Çalışmada seksen sekiz adet örselenmiş zemin numunesi kullanılmıştır. Karşılaştırma yapmak ve kıvam limitlerine karşılık gelen en uygun ekstrüzyon gerilmelerini bulmak için aynı zeminlerle elle yuvarlama, Casagrande ve düşen koni deneyleri de yapılmıştır. Sonuçlar histogramlar halinde değerlendirildiğinde çalışmada kullanılan ekstrüzyon aparatı için plastik limite karşılık gelen gerilmenin ortalama 3000 kPa ve likit limite karşılık gelen gerilmenin ortalama 40 kPa olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler : Atterberg limitleri, plastik limit, likit limit, düşen koni, Casagrande, ekstrüzyon