Aurasız migren hastalarında hippocampus ve alt alan hacimlerinin incelenmesi

Bu çalışmada, aurasız migren hastalarında hippocampus ve alt alanlarının hacimlerini inceleyerek, migren ile ilişkili olası yapısal değişiklikleri değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmaya, yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 125 migren hastası (ortalama yaş: 32,86±10,25 yıl; 63 kadın, 62 erkek) ve 125 sağlıklı kontrol (ortalama yaş: 33,71±10,95 yıl; 64 kadın, 61 erkek) dahil edildi. Tüm katılımcıların T1 ağırlıklı manyetik rezonans görüntüleri, açık erişimli VolBrain yazılımı kullanılarak analiz edildi ve hippocampus segmentasyonu Winterburn atlası temel alınarak gerçekleştirildi. Elde edilen sonuçlar, migren hastalarında sağ (migren: 2,35±0,298 cm³; kontrol: 2,26±0,354 cm³; p=0,03) ve sol (migren: 2,27±0,285 cm³; kontrol: 2,19±0,353 cm³; p=0,05) hippocampus hacimlerinin sağlıklı kontrollere kıyasla anlamlı derecede daha büyük olduğunu ortaya koydu. Alt alanların değerlendirilmesi sonucunda, sağ hemisferde CA4-GD (Cornu Ammonis4-Gyrus Dentatus), SR-SL-SM (Stratum Radiatum-Stratum Lacunosum-Stratum Moleculare) ve subiculum hacimlerinin sırasıyla migren grubunda (0,58± 0,08; 0,43±0,06; 0,26±0,04) kontrol grubuna (0,55±0,10; 0,41±0,07; 0,24±0,05) kıyasla belirgin şekilde daha yüksek olduğu gözlemlendi (p<0,05), sol hemisferde ise subiculum hacminin migren hastalarında (0,28±0,04) kontrol grubuna göre (0,26±0,05) anlamlı olarak daha büyük olduğu belirlendi (p<0,001). Cinsiyet bazında yapılan analizlerde, erkeklerde migren hastalarının sağ hippocampus (2,46±0,29), CA4-GD (0,60±0,09), SR-SL-SM (0,45±0,06) ve subiculum (0,27±0,04) hacimlerinin sırasıyla kontrol grubuna (2,33±0,40; 0,56±0,12; 0,43±0,08; 0,24±0,05) kıyasla anlamlı şekilde daha büyük olduğu saptanırken, kadınlarda ise yalnızca sol subiculum alanı migren hastalarında (0,27±0,04) kontrol grubuna göre (0,29±0,04) belirgin bir hacim artışı bulundu (p<0,05). Baş ağrısı sıklığı ve süresi ile hippocampus hacmi arasındaki ilişkileri değerlendirdiğimizde, sol hippocampus, sol CA1 ve sol SR-SL-SM alanlarının hacimlerinin baş ağrısı sıklığı arttıkça anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlendi (p<0,05). Bunun yanı sıra, ağrı süresi açısından yapılan değerlendirmede, yalnızca sağ CA4-GD alanının asimetri indeksinde anlamlı farklılıklar olduğu tespit edildi (p=0,01). Bu bulgular, migren süresinin hippocampus ve alt alanlarında yapısal değişikliklere yol açabileceğini düşündürmektedir. Sonuç olarak, migren hastalarında hippocampus ve alt alanlarında sağlıklı kontrollere kıyasla belirgin yapısal farklılıklar tespit edilmiştir. Bu farklılıkların özellikle erkek migren hastalarında daha belirgin olduğu ve baş ağrısı sıklığı ile ilişkili olabileceği görülmektedir. Bulgularımız, hippocampusun migrenin nöroanatomik süreçlerinde rol oynayabilecek yapılar arasında olabileceğini ve bu bölgenin gelecekteki çalışmalarda daha ayrıntılı olarak incelenmesi gerektiğine işaret etmektedir. Çalışmamızın sonuçlarının, migrenin nöroanatomik temellerine yönelik literatüre katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.