AUS sürecinin kapsamlı analizi: Türkiye ve dünya örnekleri

Ulaşımın dijital çağdaki karşılığı Akıllı Ulaşım Sistemleri'dir. Akıllı Ulaşım Sistemleri süreçlerinin kapsamlı analizi ve Türkiye- Dünya örnekleri adı altında, alanında Türkiye de ilk defa kaleme alınmış olan bu çalışma ile Türkiye ve Dünya genelinde Akıllı Ulaşım Sistemleri'nin süreci ve gelinen noktası kapsamlı olarak açıklanmıştır. Bu tez çalışmasının Türkiye'de Akıllı Ulaşım Sistemleri alanında yapılan ilk GZFT(Güçlü Yanlar Zayıflıklar Fırsatlar Tehditler) analizi olması açısından da önem arz etmektedir. Tez kapsamında Akıllı Ulaşım Sistemleri'nin tanımı ve temel kavramları, Akademik dünya içerisinde algısı, Akıllı Ulaşım Sistemleri'nde kullanılan matematiksel modeller, Türkiye ve Dünya tarihçesi ve Türkiye yatırımları, Kongreleri, Strateji ve Eylem Planları, Türkiye' de düzenlenen Şûralar, Akıllı Ulaşım Sistemleri'nin sosyal ve ekonomik hayata etkileri ayrı ayrı ele alınmıştır. Bu bilgiler ışığında, Türkiye'de yapılan tüm bu çalışmaların Akıllı Ulaşım Sistemleri'ni nereden nereye getirdiği ortaya konulmuştur. Türkiye'nin Akıllı Ulaşım Sistemleri alanında GZFT analizini bu alanda dünya lideri olan beş ülke (Amerika, Almanya, Japonya, Güney Kore ve İngiltere) ile kıyaslaması yapılarak mevcut durum ve gelecek planları incelenmiştir. AUS, artan hareketliliğin olumsuz etkilerini azaltan ve hareketliliğin hızlanmasını sağlayan, sürdürülebilir ulaşımı destekleyen, seyahat sürelerini kısaltan, trafik güvenliğini üst seviyeye çıkartan ve sıkışıklığın azalmasına büyük katkılar sunan, yakıt tüketiminin azaltılmasını ve enerji verimliliğin sürdürülebilir olmasını sağlayan akabinde çevre dostu uygulamaların artışını sağlayan sistemler bütünüdür. Bu anlamda, ne kadar önemli, faydalı ve disiplinler arası bir kavram olduğu aşikardır. Yapılan bu tez çalışma kapsamında, tezin birinci bölümünde Akıllı Ulaşım Sistemleri'nin tanımı, temel kavramları ve kapsamına kısaca değinilmiştir. Ayrıca Akıllı Ulaşım Sistemleri'nin akademik dünyadaki algısı ve tarihçesinden de bahsedilmiştir. İkinci bölümde Türkiye' de Akıllı Ulaşım Sistemleri uygulama alanları, faydaları, Türkiye Akıllı Ulaşım Sistemleri tarihi, yapılan yatırımları, yerel yönetimlerde Akıllı Ulaşım Sistemleri uygulamaları ve Akıllı Ulaşım Sistemleri ile K-AUS yatırım hedefleri değerlendirilmektedir. Üçüncü bölümde, Dünya' da 1994 yılında yapılan ilk birinci kongreden, en son 2021 yılında yapılan yirmi yedinci Akıllı Ulaşım Sistemleri kongresinden bahsedilmiştir. Fakat 2020 yılında yapılması planlanılan Dünya Akıllı Ulaşım Sistemleri kongresi Covid-19 pandemi sürecinden dolayı gerçekleştirilememiştir. Dördüncü bölümde, Akıllı Ulaşım Sistemleri strateji belgeleri, plan ve eylem nedenlerinden, Türkiye Akıllı Ulaşım Sistemleri strateji belgelerine, 2012 yılında yapılan 1. Akıllı Ulaşım Sistemleri çalıştayına, Ulusal Akıllı Ulaşım Sistemleri strateji belgelerine, mikro hareketlilik eylem planlarına değinilmiştir. Beşinci bölümde; beş ülkenin Akıllı Ulaşım Sistemleri yaklaşımı yani Japonya, Amerika, Almanya, İngiltere ve Güney Kore Akıllı Ulaşım Sistemleri yaklaşımlarından, eylem ve strateji planlarından, Güney Kore Akıllı Ulaşım Sistemleri hizmetleri, mevcut durumu, C-ITS (K-AUS) Pilot Projesi, C-ITS Master Planı, C-ITS (Kooperatif Akıllı Ulaşım Sistemleri)'ten Beklenen Etkilerine değinilmiştir. Altıncı bölümde, ulaştırma Şûraları ele alınmıştır. Yedinci bölümde Dünya Akıllı Ulaşım Sistemleri pazarından Küresel Akıllı Ulaşım Sistemleri (ITS) Ekonomisi ve Akıllı Ulaşım Sistemleri trafik maliyetlerinden bahsedilmiştir. Sekizinci bölümde; Türkiye, Japonya, Amerika, Almanya, İngiltere ve Güney Kore'nin Akıllı Ulaşım Sistemleri GZFT analizleri ve bu beş Avrupa ülkesinin ve Türkiye'nin karşılaştırılması yapılmıştır. Dokuzuncu yani son bölümde ise yapılan tez çalışmasının sonuç ve değerlendirmesi yapılmıştır.