Auteur kuram açısından Asghar Farhadi sineması

Sanat insanlığın varoluşundan günümüze duygu, düşünce ve hayallerini, yaşama ait tanıklığını ifade etmesinin yoludur. Zamanın içinde renklerle, melodiyle, sözcüklerle, biçim vererek, taklit ederek anlatmak istediklerini ortaya koyan insan, sinema sanatıyla tüm ifade unsurlarını birleştirme imkânına kavuşmuştur. Sinema, teknik ve estetik ögeler ile şekillenmiş, yaratıcılığın sınırlarını zorlayan en genç sanattır. Sinema sanatının 21. yüzyılda başarılı temsilcilerinden biri İranlı yönetmen Asghar Farhadi'dir. İnsana ait ortak duyguları, kendine özgü sinematografik diliyle yansıtan yönetmen, aldığı iki Oscar ödülüyle başarısını yerelden evrensel düzeye taşımış bir sanatçıdır. Asghar Farhadi'nin sinemasını, yönetmeni yaratıcı bir yazara benzeten Auteur kuram açısından incelemek bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle Auteur kuram, farklı teorisyenlerin düşünceleri ışığında değerlendirilmiştir. Farhadi sinemasının bir parçası olduğu İran ve İran sineması da tarihsel gelişim süreciyle araştırmada yer almıştır. Çalışmanın kuramsal çerçevesini ve yönetmen sinemasının toplumsal bağlamını ortaya koyabilmek için literatür taraması yönteminden faydalanılmıştır. Farhadi'nin filmlerini çözümlemede, kurmaca film çözümlemelerinde kullanılan biçemsel çözümleme ve yapısal çözümleme yöntemlerinin sentezinden oluşan çözümleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanının sınırlılıkları çerçevesinde, yönetmenin filmografisini oluşturan, Tozda Dans (2003), Güzel Şehir (2004), Çarşamba Ateşi (2006), Elly Hakkında (2009), Bir Ayrılık (2011), Geçmiş (2013), Satıcı (2016) ve Herkes Biliyor (2018) adlı uzun metraj filmleri, Auteur kuramın yaratıcı yönetmeni belirlemede kullandığı kıstaslar temel alınarak değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda sinemanın teknik ve estetik olanaklarını kullanarak anlatımda yaratıcılığa ulaşan Asghar Farhadi'nin, auteur bir yönetmen olduğu tespit edilmiştir.